मुंबईच्या (mumbai) उपनगरीय रेल्वेगाड्यांमध्ये घडलेल्या हिंसक घटनांच्या मालिकेमुळे प्रवासी सुरक्षा पुन्हा एकदा चर्चेत आली आहे.
अधिकृत आकडेवारीनुसार, पश्चिम (western railway) आणि मध्य रेल्वेच्या (central railway) 89.74% जनरल डब्यांमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे (CCTV) नाहीत.
गेल्या दोन दिवसांत चार वेगवेगळ्या घटनांमध्ये प्रवासी जखमी झाल्यानंतर ही चिंता व्यक्त केली जात आहे. यामध्ये महिलांच्या डब्यात झालेला पेपर स्प्रे हल्ला आणि अनेक हल्ल्यांचा समावेश आहे.
या निष्कर्षांनुसार, 93.34% जनरल डब्यांमध्ये आपत्कालीन टॉक-बॅक प्रणाली नाही, ज्यामुळे आपत्कालीन परिस्थितीत रेल्वे प्रशासनाला तात्काळ माहिती देण्याची प्रवाशांची क्षमता मर्यादित होते.
मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे (mumbai local) नेटवर्कमधून दररोज सुमारे 70 लाख प्रवासी प्रवास करतात, त्यामुळे प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी जलद प्रतिसाद प्रणाली अत्यंत महत्त्वाची आहे.
'द फ्री प्रेस जर्नल'ने दिलेल्या माहितीनुसार, मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे नेटवर्कमध्ये 2,193 जनरल डबे आहेत, परंतु त्यापैकी केवळ 225 डब्यांमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे आहेत, त्यामुळे 1,968 डबे निगराणीशिवाय आहेत.
पश्चिम रेल्वेने आपल्या 1,013 जनरल डब्यांपैकी 131 डब्यांमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे बसवले आहेत, तर मध्य रेल्वेच्या 1,180 डब्यांपैकी केवळ 94 डब्यांमध्ये कॅमेरे आहेत.
आपत्कालीन परिस्थितीत प्रवाशांना थेट ट्रेन गार्डशी संवाद साधण्याची सुविधा देणारी इमर्जन्सी टॉक-बॅक सिस्टीम केवळ 246 जनरल डब्यांमध्ये उपलब्ध आहे, त्यामुळे 2,049 डबे या सुविधेविना आहेत.
महिलांच्या डब्यांमध्ये परिस्थिती तुलनेने चांगली आहे. मध्य रेल्वेने सर्व 794 महिलांच्या डब्यांमध्ये सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि टॉक-बॅक सिस्टीम बसवली आहे.
तसेच पश्चिम रेल्वेच्या 468 महिलांच्या डब्यांपैकी 161 डब्यांमध्ये सीसीटीव्ही कव्हरेज आणि 423 डब्यांमध्ये टॉक-बॅक सिस्टीम आहे.
टॉक-बॅक प्रणालीमुळे प्रवासी आपत्कालीन बटण दाबून गार्डला सतर्क करू शकतात, ज्यामुळे गार्डच्या केबिनमधील अलार्म आणि इंडिकेटर सुरू होतो.
तसेच त्यानंतर गार्ड प्रवाशाशी संवाद साधू शकतो, परिस्थितीचा आढावा घेऊ शकतो आणि पुढील स्थानकावर मदत पुरवण्यासाठी नियंत्रण कक्ष, शासकीय रेल्वे पोलीस (जीआरपी) आणि रेल्वे संरक्षण दल (आरपीएफ) यांच्याशी समन्वय साधू शकतो.
रेल्वे अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, गेल्या काही वर्षांत स्थानकांवरील चेहरा ओळखणाऱ्या कॅमेऱ्यांसह अनेक सुरक्षा उपाययोजना लागू करण्यात आल्या आहेत.
"प्रवाशांची सुरक्षा हे आमचे सर्वोच्च प्राधान्य आहे. गेल्या 12 वर्षांत अनेक उपाययोजना राबविण्यात आल्या आहेत.
स्थानकांवर चेहरा ओळखणारे कॅमेरे बसवण्यात आले असून, त्यांच्या साहाय्याने अनेक प्रकरणे सोडवण्यात आली आहेत. आमचे कर्मचारी प्रवाशांची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी सातत्याने कार्यरत आहेत.
सुरक्षा आणखी मजबूत करण्यासाठी आम्ही नवीन तंत्रज्ञान स्वीकारणे सुरू ठेवू," असे पश्चिम रेल्वेचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी (CPRO) विनीत अभिषेक यांनी सांगितले.
हेही वाचा