अन्नसुरक्षा आणि स्वच्छतेच्या नियमांचे गंभीर उल्लंघन झाल्याचे आढळून आल्यानंतर, महाराष्ट्र (maharashtra) अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) बृहन्मुंबई महानगरपालिकेच्या (brihanmumbai municipal corporation) मुख्यालयातील कॅन्टीन त्वरित बंद करून सील करण्याचे आदेश दिले आहेत.
कॅन्टीनमध्ये दूषित अन्न (food) दिले जात असल्याच्या तक्रारींनंतर FDA अधिकाऱ्यांनी सविस्तर तपासणी केली आणि त्यानंतर गुरुवारी, 23 जुलै रोजी ही कारवाई करण्यात आली.
एका ग्राहकाला कॅन्टीनमध्ये दिलेल्या ताकाच्या ग्लासमध्ये मेलेली माशी आढळल्याचे समजल्यानंतर ही तपासणी सुरू करण्यात आली.
तसेच, कांद्याच्या भजीमध्ये प्लास्टिकचा तळलेला धागा सापडल्याची तक्रारही करण्यात आली होती.
या घटनांनंतर, FDA च्या पथकाने परिसराची जवळपास पाच तास तपासणी केली. अधिकाऱ्यांना अन्नसुरक्षेच्या मानकांचे अनेक उल्लंघन आणि अस्वच्छ परिस्थिती आढळून आली, ज्यामुळे ती सुविधा त्वरित सील करण्यात आली.
अन्नसुरक्षा नियमांचे उल्लंघन केल्याबद्दल FDA ने कॅन्टीन चालक 'कमल केटरर्स'ला व्यवसाय थांबवण्याची नोटीस (स्टॉप-बिझनेस नोटीस) देखील बजावली.
FDA च्या कारवाईव्यतिरिक्त, आवश्यक स्वच्छता मानके राखण्यात अपयशी ठरल्याबद्दल पालिकेच्या (bmc) आरोग्य आणि कामगार विभागाने संयुक्तपणे केटरिंग कंत्राटदारावर 50,000 रुपयांचा दंड आकारला.
या कॅन्टीनमधून दररोज सुमारे 7,000 ते 8,000 BMC कर्मचारी आणि अभ्यागतांना सेवा दिली जाते. त्यामुळे ही बाब अत्यंत महत्त्वाची आणि सार्वजनिक हिताची ठरली आहे. अन्नाच्या गुणवत्तेबाबतच्या चिंतांमुळे महापालिकेत आधीच टीका सुरू झाली होती.
अलीकडेच झालेल्या BMC च्या सर्वसाधारण सभेत, अनेक नगरसेवकांनी मुख्यालयातील कॅन्टीनमधील निकृष्ट दर्जाचे अन्न आणि अस्वच्छ परिस्थितीबाबत प्रश्न उपस्थित केले होते आणि त्वरित सुधारणात्मक उपाययोजनांची मागणी केली होती.
ही कारवाई महाराष्ट्र FDA आयुक्त तुकाराम मुंडे यांच्या नेतृत्वाखाली सुरू असलेल्या अन्नसुरक्षा (safety) अंमलबजावणी मोहिमेचा एक भाग आहे.
गेल्या काही आठवड्यांत, विभागाने मुंबई आणि राज्यातील इतर भागांत हॉटेल, रेस्टॉरंट, कॅन्टीन, ढाबे आणि दुग्धजन्य पदार्थ निर्मिती केंद्रांवर लक्ष केंद्रित करून तपासणी मोहीम तीव्र केली आहे.
यापूर्वी, केईएम (KEM) रुग्णालयातील कॅन्टीनवर आणि अन्नसुरक्षेच्या (hygiene) नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या इतर अनेक खाद्यपदार्थ विक्रीच्या आस्थापनांवर अशाच प्रकारची कारवाई करण्यात आली होती. संपूर्ण महाराष्ट्रात एफडीएची (FDA) कारवाई
16 जुलै ते 21 जुलै या कालावधीत, महाराष्ट्र एफडीएने (अन्न व औषध प्रशासन) राज्यव्यापी विशेष मोहिमेअंतर्गत 103 हॉटेल्स, रेस्टॉरंट्स, ढाबे आणि इतर खाद्यपदार्थ विक्रीच्या आस्थापनांची तपासणी केली.
अन्न सुरक्षेच्या नियमांचे गंभीर उल्लंघन केल्यामुळे 16 खाद्यपदार्थ व्यवसायांचे परवाने निलंबित करण्यात आले.
34 आस्थापनांना सुधारणेबाबतच्या नोटिसा बजावण्यात आल्या. सुमारे 1.44 लाख रुपये किमतीचे 1,731 लिटर दूध आणि 896 किलो दुग्धजन्य पदार्थ जप्त करण्यात आले.
सुमारे 5.56 लाख रुपये किमतीचे 2796.5 किलो इतर खाद्यपदार्थ जप्त करण्यात आले. संपूर्ण महाराष्ट्रात एकूण 53 ठिकाणी धाडी टाकण्यात आल्या.
प्रमुख कारवायांपैकी, मुंबईतील गोवंडी भागातील एका डेअरी युनिटमध्ये अयोग्य साठवणूक पद्धतींमुळे एफडीएने 1,683 लिटर दूध जप्त केले.
तसेच, निकृष्ट दर्जाच्या संशयावरून सिन्नरमधील दोन डेअरी युनिट्समधून दुधाचे नमुने घेण्यात आले.
महाराष्ट्र एफडीएने स्पष्ट केले आहे की, अन्न भेसळ आणि स्वच्छतेच्या नियमांचे उल्लंघन यांविरुद्धची विशेष मोहीम राज्यभर सुरूच राहील.
सार्वजनिक आरोग्याचे रक्षण करण्यासाठी, अन्न सुरक्षा नियमांचे पालन न करणाऱ्या व्यवसायांवर कठोर कायदेशीर कारवाई केली जाईल, असा इशारा अधिकाऱ्यांनी दिला आहे.
हेही वाचा