बृहमुंबई महानगर पालिका (BMC) ने Chhatrapati Shivaji Maharaj International Airport (CSMIA) च्या टर्मिनल 1 जवळील उड्डाणपुलाखालील जागा “कम्युनिटी अर्बन फार्म” म्हणून विकसित करण्याची योजना आखली आहे.
शहरातील दुर्लक्षित जागांचा पुनर्वापर करण्याच्या उद्देशाने राबवण्यात येणारी ही योजना पश्चिम द्रुतगती मार्ग (Western Express Highway) परिसरातील पहिलीच अशी संकल्पना आहे. हा प्रकल्प यशस्वी ठरल्यास उपनगरातील इतर उड्डाणपुलांखालीही “एडेबल लँडस्केप” (edible landscape) मॉडेल राबवण्याचा BMC चा मानस आहे.
या अंतर्गत सुमारे 24,000 चौरस फूट क्षेत्र शेतीक्षेत्रात रूपांतरित करण्यात येणार आहे. स्थानिकांना येथे भाजीपाला, फळे आणि इतर वनस्पती लागवड करण्याची संधी मिळणार आहे.
हा प्रकल्प पर्यावरणपूरक राहावा यासाठी स्थानिक ओल्या कचऱ्यातून तयार होणाऱ्या कंपोस्टचा वापर केला जाणार आहे.
उड्डाणपुलाखालील जागेत अनधिकृत पार्किंग आणि गैरप्रकार रोखण्यासाठी संपूर्ण परिसराला कुंपण घातले जाणार आहे.
टर्मिनल 1 जवळील हा प्रकल्प माटुंगा येथील ‘गार्डन-अंडर-फ्लायओव्हर’ आणि परळ येथील ‘वन ग्रीन माईल’ या उपक्रमांच्या यशानंतर हाती घेण्यात आला आहे. मात्र, सक्रिय अन्नपीक लागवड हा मुख्य घटक असलेला हा पहिलाच उपक्रम असल्याचे सांगितले जाते.
या प्रकल्पात BMC जमीन, पाणी आणि वीज उपलब्ध करून देणार असून उर्वरित काम स्थानिक संस्था करणार आहेत.
आतापर्यंत 24 लागवडीसाठी खड्डे (पिट्स) तयार करण्यात आले असून लोकांच्या प्रतिसादानुसार त्यात वाढ करण्यात येणार आहे. कुंपण घालणे आणि मातीची तयारी करण्याचे काम पुढील महिन्यात सुरू होण्याची अपेक्षा आहे.
सुमारे 6 फूट x 3 फूट आकाराचे स्वतंत्र लागवडीसाठी खड्डे तयार केले जातील, जे स्थानिकांना ‘अॅडॉप्शन’ तत्त्वावर दिले जातील.
सहभागी कुटुंबांनी त्यांच्या वाट्याच्या जागेची देखभाल व पीक काढणीची जबाबदारी स्वीकारायची आहे, ज्यामुळे “फार्म-टू-टेबल” संस्कृतीला चालना मिळेल.
बाल्कनी आणि टेरेस गार्डन कसे तयार करायचे यासाठी प्रात्यक्षिक क्षेत्र (डेमो एरिया) तयार करण्यात येईल.
सेंद्रिय उत्पादनातील उरलेला माल विक्रीसाठी एक छोटा विभाग राखीव ठेवला जाईल.
तसेच “प्लांट क्रेच” सुरू करण्यात येईल, जिथे लोक प्रवासाला जाताना आपल्या घरातील रोपे देखभालीसाठी ठेवू शकतील.
हेही वाचा