ठाणे महानगरपालिकेने (thane municipal corporation) आगामी जनगणना (Census) प्रक्रियेसाठी व्यापक तयारी सुरू केली आहे.
या अनुषंगाने, क्षेत्रीय प्रशिक्षकांचे टप्प्याटप्प्याने प्रशिक्षण (Training) आणि घरांच्या यादीकरणाची (House Listing) प्रायोगिक अंमलबजावणी सुरू करण्यात आली आहे.
अतिरिक्त आयुक्त-2, प्रशांत रोडे यांनी सांगितले की, ही प्रक्रिया शहराच्या विविध प्रभागांमध्ये अत्यंत सुनियोजित पद्धतीने राबवली जात आहे.
या कामासाठी, नऊ प्रभाग समित्यांच्या अंतर्गत एकूण 78 क्षेत्रीय प्रशिक्षकांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. ज्यापैकी 39 प्रशिक्षकांना पहिल्या सत्रात प्रशिक्षित करण्यात आले.
6 एप्रिल ते 8 एप्रिल 2026 या कालावधीत, सकाळी 9:00 ते सायंकाळी 6:00 या वेळेत माजीवडा-मानपाडा, उथळसर, लोकमान्य-सावरकर आणि वर्तक नगर या प्रभागांमध्ये प्रशिक्षण सत्रे आयोजित करण्यात आली होती.
तसेच त्यानंतर, 9 एप्रिल ते 11 एप्रिल 2026 या कालावधीत वागळे इस्टेट, नौपाडा-कोपरी, कळवा, मुंब्रा आणि दिवा परिसरातील प्रशिक्षकांना प्रशिक्षण दिले जाईल.
याच संदर्भात, उथळसर प्रभागात घरांच्या यादीकरणाचा एक प्रायोगिक सराव (Pilot exercise) राबवण्यात आला.
या उपक्रमाद्वारे, प्रत्यक्ष जनगणनेदरम्यान उद्भवू शकणारी संभाव्य आव्हाने ओळखण्याचा आणि ही प्रक्रिया अधिक कार्यक्षम व प्रभावी बनवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
प्रशिक्षण पूर्ण केल्यानंतर हे क्षेत्रीय प्रशिक्षक आपापल्या प्रभागांमधील गणक (Enumerators) आणि पर्यवेक्षकांना सविस्तर प्रशिक्षण देतील. यामुळे जनगणनेची संपूर्ण साखळी प्रभावीपणे कार्यरत राहील, अशी अपेक्षा आहे.
या वर्षी जनगणनेसाठी डिजिटल प्रणालीचा वापर केला जाणार आहे. घरांचे यादीकरण 'HLO' (House Listing Operation) ॲपद्वारे केले जाईल. या ॲपमध्ये कुटुंबांशी संबंधित सुमारे 33 प्रश्नांची माहिती नोंदवली जाईल.
ज्यामध्ये घराची मालकी, मालकाचे नाव, घराचा प्रकार, तसेच टीव्ही, रेफ्रिजरेटर, घराचे जमिनीचे आच्छादन (Flooring), मोबाईल फोन इत्यादी सुविधांच्या उपलब्धतेसारख्या तपशीलांचा समावेश असेल.
याव्यतिरिक्त, नागरिकांच्या सोयीसाठी 1 मे ते 15 मे या कालावधीत 'स्वयं-जनगणना' (Self-enumeration) सुविधा उपलब्ध असेल. नागरिक जनगणना पोर्टलवर लॉग-इन करून आपली स्वतःची माहिती भरू शकतील.
माहिती सादर केल्यानंतर, प्रत्येक नागरिकाला एक 'युनिक कोड' (विशिष्ट सांकेतांक) प्राप्त होईल. घरांच्या यादीकरणाची प्रक्रिया पूर्ण करण्यासाठी आपल्या घरी भेट देणाऱ्या गणकाला हा कोड देणे नागरिकांना बंधनकारक असेल.
स्वयं-जनगणनेचा टप्पा पूर्ण झाल्यानंतर, 16 मे पासून प्रत्यक्ष जनगणनेच्या प्रक्रियेला सुरुवात होईल.
या टप्प्यादरम्यान, गणक माहितीची पडताळणी करण्यासाठी आणि ती संकलित करण्यासाठी घराघरांना भेटी देतील.
एकंदरीत, ठाणे (thane) महानगरपालिका जनगणना प्रक्रिया अधिक पारदर्शक, अचूक आणि तंत्रज्ञान-आधारित करण्यासाठी ठोस पावले उचलत आहे.
जनगणना विभागाचे सहाय्यक आयुक्त आणि नोडल अधिकारी सचिन बोरसे यांनी, नागरिकांच्या सक्रिय सहभागामुळे ही मोहीम यशस्वी होईल, असा विश्वास व्यक्त केला.
हेही वाचा