दहिसर (dahisar) नदी पुनरुज्जीवन, पुनरुद्धार आणि सुशोभीकरण (Dahisar River rejuvenation) प्रकल्पाचे रविवारी, 10 मे रोजी पुन्हा एकदा अधिकृतपणे उद्घाटन करण्यात आले.
केंद्रीय मंत्री आणि स्थानिक खासदार पीयूष गोयल यांनी या प्रकल्पाचे उद्घाटन केले आणि या नदीला उत्तर मुंबईसाठी (mumbai) एक पर्यटन केंद्र (recreation destination) बनवण्याच्या योजना जाहीर केल्या.
या प्रकल्पामध्ये खालील बदलांचा समावेश आहे:
या उद्घाटन समारंभाच्या निमित्ताने, 'दहिसर नदी पुनरुज्जीवन आणि सुशोभीकरण प्रकल्पा'च्या पहिल्या टप्प्यांतर्गत उभारण्यात आलेल्या दोन पूर्णपणे स्वयंचलित सांडपाणी प्रक्रिया केंद्रांचे (STPs) काम पूर्ण झाल्याचेही अधोरेखित करण्यात आले.
दहिसर पश्चिम येथील इंदिरा नगर येथे दररोज 5 दशलक्ष लिटर (5 MLD) क्षमतेचे एक सांडपाणी प्रक्रिया केंद्र उभारण्यात आले आहे.
दुसरे केंद्राची क्षमता 1.5 MLD आहे, ते बोरिवली पूर्व येथील सुकुरवाडी येथे बांधण्यात आले आहे.
बृहन्मुंबई महानगरपालिकेने (brihanmumbai municipal corporation) 5 MLD क्षमतेच्या केंद्रातून प्रक्रिया करून मिळणाऱ्या पाण्याचा वापर पिण्याव्यतिरिक्त इतर कामांसाठी (non-drinking purposes) पुन्हा करण्याचा (reuse) निर्णय घेतला आहे.
हे पाणी बागांची निगा राखण्यासाठी, रस्ते धुण्यासाठी आणि वाहने स्वच्छ करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या टँकर्सना पुरवले जाण्याची शक्यता आहे. सध्या, प्रक्रिया केलेले हे पाणी पुन्हा नदीमध्येच सोडले जात आहे.
या प्रकल्पामुळे नदीचा 4.75 किलोमीटर लांबीचा पट्टा सुधारला जाईल. अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, पहिल्या टप्प्यातील जवळपास 99 टक्के काम पूर्ण झाले आहे.
नदीकाठांवर झालेल्या अतिक्रमणांमुळे, रस्त्यालगतची गटारे, सांडपाणी वाहिन्या आणि सेवा रस्ते (service roads) यांच्याशी संबंधित काही कामे अद्याप प्रलंबित आहेत.
या कार्यक्रमादरम्यान बोलताना गोयल यांनी सांगितले की, केवळ बीएमसीच्या (BMC) प्रयत्नांतून नदी स्वच्छ होऊ शकत नाही.
तसेच या कामात नागरिकांनीही सक्रियपणे सहभागी होणे आवश्यक आहे. जोपर्यंत नागरिक नदीमध्ये कचरा टाकणे थांबवणार नाहीत, तोपर्यंत ही मोहीम यशस्वी होणार नाही, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
दहिसर नदी पुनरुज्जीवन प्रकल्पाचा शुभारंभ सर्वप्रथम 2016-17 या काळात तत्कालीन मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते करण्यात आला होता.
त्यानंतर 2021-22 मध्ये तत्कालीन पर्यावरण मंत्री आदित्य ठाकरे यांच्या हस्ते या प्रकल्पाचे पुन्हा एकदा उद्घाटन करण्यात आले होते.
मात्र, गेल्या एका दशकात या प्रकल्पाच्या कामात फारशी प्रगती झालेली नाही, असा आरोप केला जात आहे.
रविवारीच्या कार्यक्रमाला उपस्थित असलेले स्थानिक नगरसेवक आणि स्थायी समितीचे सदस्य प्रकाश दरेकर यांनी सांगितले की, यावेळी काही प्रमाणात प्रगती झाली आहे.
तसेच त्यांनी नमूद केले की, रुस्तमजी परिसरातील पहिल्या टप्प्याच्या कामाचे उद्घाटन करण्यात आले असून, सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्प (STPs) कार्यरत झाले आहेत.
हेही वाचा