मराठी भाषा आणि संस्कृतीला जागतिक स्तरावर अधिक बळकटी देण्यासाठी महाराष्ट्र सरकारने लंडनमध्ये 'छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय जागतिक मराठी भाषा केंद्र' स्थापन करण्याची घोषणा केली आहे. यासाठी ब्रिटनची राजधानी लंडनमधील ऐतिहासिक महाराष्ट्र मंडळाची इमारत राज्य सरकारने 5 कोटी रुपयांना खरेदी केली आहे. पुढील दोन महिन्यांत हे केंद्र कार्यान्वित होणार आहे.
विधान परिषदेत नियम 92 अंतर्गत झालेल्या चर्चेला उत्तर देताना उद्योग आणि मराठी भाषा मंत्री उदय सामंत यांनी ही माहिती दिली. मराठी भाषेला जागतिक स्तरावर नवी ओळख मिळवून देण्याच्या व्यापक धोरणाचा हा महत्त्वाचा भाग असल्याचे त्यांनी सांगितले.
जगभरात 75 आंतरराष्ट्रीय मराठी मंच
उदय सामंत यांनी सांगितले की, जगभरात 75 आंतरराष्ट्रीय मराठी मंच स्थापन करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. त्यापैकी 39 मंच आधीच कार्यरत झाले आहेत.
मराठी भाषेला अभिजात भाषेचा (Classical Language) दर्जा मिळाल्यानंतर मराठी अध्ययनासाठी 'सेंटर ऑफ एक्सलन्स' स्थापन करण्याचा प्रस्ताव केंद्र सरकारकडे पाठविण्यात आला आहे. मात्र, केंद्राच्या मंजुरीची वाट न पाहता राज्य सरकारने मराठी भाषा आणि साहित्याच्या संवर्धनासाठी विविध उपक्रम सुरू केले आहेत.
भाषा आणि साहित्य संवर्धनासाठी विविध उपक्रम
सरकारने दिवंगत यशवंतराव चव्हाण भाषांतर समिती पुन्हा सुरू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. या समितीमार्फत ग्रामीण भागातील मराठी साहित्यिकांच्या साहित्याचे इतर भाषांमध्ये भाषांतर करण्यात येणार आहे.
तसेच संत ज्ञानेश्वर, तुकाराम आणि निवृत्तिनाथ यांसारख्या संतांच्या साहित्याच्या जतन आणि प्रसारासाठी आर्थिक सहाय्य दिले जाणार आहे.
याशिवाय विश्व मराठी संमेलन, वारकरी, बाल, युवा, महिला आणि कामगार साहित्य संमेलनांनाही राज्य सरकारकडून आर्थिक मदत दिली जाणार आहे.
प्रत्येक जिल्ह्यात भाषा अधिकारी
मराठी भाषा धोरणांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्यासाठी पुढील एका महिन्यात राज्यातील प्रत्येक जिल्ह्यात जिल्हा भाषा अधिकारी नियुक्त करण्यात येणार असल्याची माहितीही सामंत यांनी दिली. तसेच ग्रामपातळीवरही भाषा प्रतिनिधी नेमण्याबाबत सरकार विचार करत आहे.
आठ शहरांमध्ये मराठी भाषा विकास केंद्रे
शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांच्या जन्मशताब्दी वर्षानिमित्त राज्यातील नाशिक, छत्रपती संभाजीनगर, अमरावती, नागपूर, चंद्रपूर, पुणे, कोल्हापूर आणि रत्नागिरी येथे मराठी भाषा विकास केंद्रे स्थापन करण्यात येणार असल्याचेही सामंत यांनी सांगितले.
मुंबईतील मराठी भाषा भवन 2027 पर्यंत पूर्ण होणार
मुंबईतील मराठी भाषा भवनाचे बांधकाम वेगाने सुरू असून, ते डिसेंबर 2027 पर्यंत पूर्ण होण्याचे नियोजन आहे. तसेच ऐरोळी येथे 34 कोटी रुपयांच्या खर्चातून उपग्रह (सॅटेलाइट) मराठी भाषा केंद्र उभारण्यात येणार असल्याची माहितीही उदय सामंत यांनी विधान परिषदेत दिली.
हेही वाचा