ठाणे महानगरपालिकेने (TMC) शहरातील विस्तीर्ण नाल्यांच्या स्वच्छता करण्यासाठी रोबोटिक सिस्टिम्स तैनात करण्याची घोषणा केली आहे. ही योजना शहरी स्वच्छता आधुनिक करण्यासाठी आणि पावसाळ्यातील पूरस्थिती टाळण्यासाठी राबवली जात आहे.
या उपक्रमाचा उद्देश वर्षभर नाल्यांची योग्य देखभाल करणे आणि पावसाळ्यात पाणी साचण्याचा धोका कमी करणे हा आहे.
शहरातील सुमारे 300 किलोमीटर लांबीच्या ड्रेनेज सिस्टिममध्ये आतापर्यंत वर्षातून एक-दोन वेळा मॅन्युअल डीसिल्टिंग केली जात होती. मात्र या पद्धतीमुळे बराच काळ नाले प्लास्टिक कचरा आणि तरंगत्या घाणीने भरलेले राहायचे, ज्यामुळे मुसळधार पावसात पाणी साचण्याची समस्या वाढायची.
या समस्यांवर उपाय म्हणून TMC 10 पायलट ठिकाणी — विशेषतः खाडी परिसरातील महत्त्वाच्या जंक्शनजवळ IIT Bombay ने विकसित केलेली पेटंट-प्रोटेक्टेड रोबोटिक सिस्टिम वापरणार आहे. हे रोबोट्स तरंगणारा प्लास्टिक कचरा आपोआप अडवून काढतील. यामुळे मॅन्युअल कामावर अवलंबित्व कमी होईल आणि सातत्याने स्वच्छता राखली जाईल.
यासोबतच TMC कचरा व्यवस्थापनासाठीही विविध स्तरांवर पायाभूत सुविधा वाढवत आहे. भिवंडीतील आटकोली येथे 35 हेक्टर जागेवर वैज्ञानिक लँडफिल आणि वेस्ट प्रोसेसिंग प्लांट उभारला जात आहे. हा प्रकल्प दररोज 600 ते 800 टन कचऱ्याची प्रक्रिया करण्यास सक्षम असेल, ज्यामुळे शहराची कचरा प्रक्रिया क्षमता मोठ्या प्रमाणात वाढेल.
याच ठिकाणी ग्रीन चारकोल निर्मितीचा एक प्रायोगिक प्रकल्पही सुरू करण्यात येत आहे, जो पुढील सहा महिन्यांत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. या उपक्रमातून कचऱ्याचे ऊर्जेमध्ये रूपांतर करून अधिक शाश्वत कचरा व्यवस्थापन साध्य करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
दरम्यान, गाईमुख येथे दररोज 97 टन ओला कचरा सेंद्रिय खतामध्ये रूपांतरित करणारी नवी सुविधा उभारली जात आहे. यामुळे रिसायकलिंगला चालना मिळेल आणि लँडफिलवरील ताण कमी होईल.
TMC आयुक्त सौरभ राव यांनी घोडबंदर रोडसारख्या व्यस्त मार्गांवर चालणाऱ्या मेकॅनिकल रोड स्वीपर्सचा परफॉर्मन्स ऑडिट करण्याचीही घोषणा केली आहे. या ऑडिटमध्ये इंधन वापर आणि ऑपरेशनल खर्च यांच्या तुलनेत प्रत्यक्ष स्वच्छतेचे परिणाम किती प्रभावी आहेत, याचे मूल्यमापन केले जाईल.
एकूणच, या सर्व उपक्रमांमधून TMC तंत्रज्ञानाधारित, शाश्वत शहरी व्यवस्थापनाकडे वाटचाल करत असल्याचे दिसते. ऑटोमेशन, पायाभूत सुविधा वाढ आणि उत्तरदायित्व या माध्यमातून भविष्यातील पावसाळी आव्हानांसाठी अधिक स्वच्छ आणि सक्षम शहर उभारण्याचा उद्देश आहे.
हेही वाचा