Mumbai Metropolitan Region Development Authority (MMRDA) ने स्पष्ट केले आहे की बांद्रा कुर्ला कॉम्प्लेक्स (BKC) मधील प्रस्तावित पॉड टॅक्सी प्रकल्प Zero-Subsidy मॉडेलवर चालवला जाणार आहे. खासगी कंपनी दरवर्षी 1 कोटी रुपये शुल्क भरणार आहे. एकूण उत्पन्नापैकी 21 टक्के हिस्सा MMRDA ला देणार आहे.
MMRDA च्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, BKC मध्ये कामानिमित्त ये-जा करणाऱ्या हजारो प्रवाशांसाठी लास्ट-माईल कनेक्टिव्हिटी सुधारण्यासाठी हा प्रकल्प पायलट स्वरूपात राबवला जात आहे.
हा पॉड टॅक्सी प्रकल्प बांद्रा आणि कुर्ला उपनगरी रेल्वे स्थानकांदरम्यान आणि BKC दरम्यान असलेली कनेक्टिव्हिटीची तफावत भरून काढण्यासाठी आहे. सध्या अनेक प्रवासी ऑटो, बस, टॅक्सी आणि अॅप-आधारित कॅब्सवर अवलंबून आहेत.
प्रस्तावित नेटवर्क सुमारे 8 किमी लांबीच्या मार्गावर उभारले जाणार आहे. त्यात 33 स्थानकांचा समावेश असेल. पॉड टॅक्सी या सुमारे 6 प्रवाशांची क्षमता असलेल्या स्वयंचलित (Autonomous) छोट्या वाहनांप्रमाणे असतील. त्यांचा कमाल वेग ताशी 40 किमी असेल आणि 15 ते 30 सेकंदांच्या अंतराने त्या धावतील.
प्रकल्पासाठी कुर्ला आणि बांद्रा पूर्व येथील जमिनी मिळवण्याची प्रक्रिया सुरू आहे. कुर्ला येथील जमीन मुंबई पोलिस यांच्या अखत्यारीत असून गृहमंत्रालयाने पोलिस आयुक्तांना हस्तांतरण प्रक्रिया सुरू करण्याचे निर्देश दिले आहेत.
तर बांद्रा पूर्व येथील भूखंड Railway Land Development Authority (RLDA) च्या मालकीचा आहे. BKC साठी विशेष नियोजन प्राधिकरण म्हणून MMRDA ने हा भूखंड ‘अमेनिटी साइट’ म्हणून घोषित केला आहे. पॉड टॅक्सी प्रकल्पासाठी आवश्यक जमीन उपलब्ध करून दिल्यानंतरच विकास परवानगी दिली जाईल, असे RLDA ला कळवले आहे.
सप्टेंबर 2024 मध्ये झालेल्या 282व्या कार्यकारी समिती बैठकीत या प्रकल्पाला मंजुरी देण्यात आली. ‘साई ग्रीन मोबिलिटी’ या कंपनीची कन्सेशनायर म्हणून नियुक्ती करण्यात आली. या कंपनीने लंडनमधील Heathrow Airport येथे पॉड टॅक्सी प्रणाली कार्यान्वित केलेल्या ‘अल्ट्रा PRT’ सोबत भागीदारी केली आहे.
MMRDA च्या मते, दररोज अंदाजे 4 ते 6 लाख प्रवासी BKC मध्ये ये-जा करतात. भविष्यात बुलेट ट्रेनसारखे मोठे प्रकल्प आणि नव्या व्यावसायिक विकासामुळे प्रवासी संख्या वाढण्याची शक्यता असून कार्यक्षम लास्ट-माईल वाहतूक व्यवस्था अत्यावश्यक ठरणार आहे.
तांत्रिक-आर्थिक व्यवहार्यता अभ्यास (TEFS), जो Tata Consulting Engineers यांनी पुनरावलोकन केला आहे. त्यानुसार BKC च्या भौगोलिक रचनेसाठी आणि वाढत्या वाहतूक कोंडीसाठी पॉड टॅक्सी प्रणाली योग्य असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
प्रवासी सर्वेक्षणानुसार सुचवलेले भाडे प्रति किमी 21 रुपये असून दरवर्षी 4 टक्के वाढ प्रस्तावित आहे.
सध्या प्रवासी मीटर ऑटोसाठी प्रति किमी 15.33 रुपये, शेअर ऑटोसाठी 30 ते 40 रुपये, टॅक्सींसाठी 18.67 रुपये प्रति किमी आणि उपनगरी स्थानकांहून BKC पर्यंत छोट्या प्रवासासाठी 80 ते 100 रुपये मोजतात.
या प्रकल्पाचा अंदाजित खर्च सुमारे 1,016.34 कोटी रुपये आहे. तीन वर्षांत बांधकाम पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. कन्सेशन मॉडेलनुसार ऑपरेटर ३० वर्षे प्रकल्प चालवणार आहे. या कालावधीत निश्चित शुल्क आणि महसूल वाटप पद्धतीने MMRDA ला उत्पन्न दिले जाईल.
हेही वाचा