नवी दिल्लीतील 'कॉकरोच जनता पार्टी' (CJP) नेतृत्वाखालील विद्यार्थी आंदोलनाच्या समर्थनार्थ मुंबईत विविध ठिकाणी झालेल्या निदर्शनांमध्ये सहभागी झालेल्यांविरुद्ध मुंबई पोलिसांनी अनेक गुन्हे दाखल केले आहेत.
18 ते 22 जुलै दरम्यान झालेली ही निदर्शने NEET परीक्षेतील कथित अनियमितता आणि शिक्षण पद्धतीत सुधारणांच्या मागणीसाठी आयोजित करण्यात आली होती.
पोलिसांच्या माहितीनुसार, पूर्वपरवानगीशिवाय निदर्शने करणे आणि मनाई आदेशांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी 13 एफआयआर (FIR) अंतर्गत सुमारे 400 जणांवर गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत.
बेकायदेशीर जमाव जमवणे, चुकीच्या पद्धतीने अडथळा निर्माण करणे आणि लोकसेवकाने दिलेल्या आदेशांचे उल्लंघन करणे या तरतुदींनुसार मुंबईतील विविध पोलीस ठाण्यांमध्ये हे गुन्हे नोंदवण्यात आले आहेत.
एफआयआरमध्ये नाव असलेल्यांना कायदेशीर नोटीस बजावून सोडून देण्यात आले, कारण हे गुन्हे जामीनपात्र आहेत आणि त्यात जास्तीत जास्त दोन वर्षांच्या शिक्षेची तरतूद आहे.
शिवाजी पार्क, दादरमधील (dadar) चैत्यभूमी, चेंबूरमधील डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर उद्यान आणि शिवसेना भवन यांसारख्या अनेक ठिकाणी निदर्शने झाली.
या मेळाव्यांसाठी कोणतीही परवानगी देण्यात आली नव्हती, त्यामुळे आयोजक आणि सहभागींविरुद्ध कायदेशीर कारवाई करण्यात आली, असे पोलीस अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
चैत्यभूमी येथे झालेल्या अनधिकृत निदर्शनाबाबत पुढील कारवाई सुरू असल्याचेही प्रशासनाने स्पष्ट केले.
बुधवारी, निर्बंधांचे उल्लंघन करून जमलेल्या जमावाला पांगवण्यासाठी पोलिसांनी विविध ठिकाणी अनेक निदर्शकांना ताब्यात घेतले.
शिवाजी पार्क येथे CJP आंदोलनाच्या समर्थनार्थ सुमारे 1,500 लोक जमले होते. जमावाला शांततेने पांगवण्यापूर्वी पोलिसांनी जवळपास 200 निदर्शकांना ताब्यात घेतले.
या मेळाव्यात केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांचा राजीनामा, परीक्षा प्रक्रियेत अधिक पारदर्शकता आणि शिक्षण पद्धतीत सुधारणा या मागण्या करण्यात आल्या.
चेंबूरमध्ये, मनाई आदेश असूनही डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर उद्यानात सुमारे 700 ते 800 निदर्शक जमले होते. पोलिसांनी सुरुवातीला जमावाला शांततेने पांगण्याची विनंती केली.
अनेकांनी ती मान्य केली, तरीही निर्बंधांचे उल्लंघन केल्याप्रकरणी सुमारे 200 जणांना ताब्यात घेण्यात आले. त्यानंतर त्यांच्यावर कायदेशीर कारवाई सुरू करण्यात आली आहे
कायदा आणि सुव्यवस्थेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये म्हणून सर्व निदर्शन स्थळांवर मोठा पोलीस बंदोबस्त तैनात करण्यात आला होता. नोंदवण्यात आलेल्या गुन्ह्यांचा तपास सुरू असल्याचे पोलीस अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
एफआयआरमध्ये (FIRs) नाव असलेल्यांना नोटिसा बजावण्यात आल्या असल्या तरी, यानंतर आणखी गुन्हे दाखल केले जातील किंवा कोणाला अटक केली जाईल, याबद्दल प्रशासनाने अद्याप कोणतीही पुष्टी केलेली नाही.
'द इंडियन एक्सप्रेस'ला मिळालेल्या पोलीस आकडेवारीनुसार, एफआयआरमध्ये नाव असलेल्यांपैकी मोठ्या संख्येने तरुण आहेत.
सात एफआयआरमधील ज्या 261 आरोपींची वयोमर्यादा उपलब्ध होती, त्यांची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
137 जण 25 वर्षे किंवा त्यापेक्षा कमी वयाचे आहेत.
57 जण 18 ते 20 वयोगटातील आहेत.
80 जण 21-25 वयोगटातील आहेत.
53 जण 26 ते 30 वयोगटातील आहेत.
40 जण 31 ते 40 वयोगटातील आहेत.
31 जण 40 वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे आहेत.
इतर 40 आरोपींच्या वयाची माहिती उपलब्ध नव्हती, तरीही त्यापैकी काहींची ओळख विद्यार्थी म्हणून पटली आहे.
पोलीस आकडेवारीवरून असेही दिसून येते की, आंदोलनादरम्यान गुन्हा दाखल झालेल्यांमध्ये महिलांचे प्रमाण लक्षणीय आहे.
तपासलेल्या सात एफआयआरमध्ये नाव असलेल्या 301 लोकांपैकी 91 महिला आणि 201 पुरुष आहेत, तर नऊ जणांच्या लिंगाची नोंद झालेली नाही. याचा अर्थ असा की, दर तीन आरोपींमागे जवळपास एक महिला आहे.
ज्या एफआयआरचा आढावा घेण्यात आला, ते सुरुवातीला सायन, वरळी, दादर, वडाळा टीटी, माहीम, काळाचौकी आणि भोईवाडा पोलीस ठाण्यांत दाखल करण्यात आले होते.
ही आंदोलने दिल्लीतील 'सीजेपी' (CJP) नेतृत्वाखालील निदर्शनांना पाठिंबा देणाऱ्या व्यापक चळवळीचा एक भाग आहेत.
या निदर्शनांमध्ये आंदोलक कथित 'नीट' (NEET) पेपरफुटीप्रकरणी जबाबदारी निश्चित करण्याची, परीक्षा पद्धतीत सुधारणा करण्याची आणि केंद्रीय शिक्षणमंत्र्यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत आहेत.
हेही वाचा