विद्यार्थ्यांवर जड दप्तराचा शारीरिक भार पडू नये, यासाठी 1 सप्टेंबर रोजी हे निर्देश जारी करण्यात आले.
शाळांनी विद्यार्थ्यांचे दप्तर हलके ठेवण्यासाठी दिवसाच्या वेळापत्रकानुसार नियोजन करावे, असे आदेशात सांगण्यात आले आहे.
एखाद्या दिवशी ज्या विषयांची शिकवणी असेल, फक्त त्याच विषयांची पाठ्यपुस्तके, वह्या आणि आवश्यक शैक्षणिक साहित्य विद्यार्थ्यांनी शाळेत आणावे, याची काळजी शाळांनी घ्यायची आहे.
यामुळे दररोज गरजेपेक्षा जास्त पुस्तके, वह्या आणि इतर साहित्य शाळेत नेण्याची विद्यार्थ्यांची गरज कमी होणार आहे.
केंद्राच्या शिक्षण मंत्रालयाने 11 ऑगस्ट रोजी जड दप्तरांच्या समस्येबाबत मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या होत्या. त्याच पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्र शिक्षण विभागाने हे निर्देश दिले आहेत.
शाळांनी विद्यार्थ्यांच्या दप्तराचे वजन नियमितपणे तपासावे, तसेच जड दप्तरामुळे होणाऱ्या संभाव्य आरोग्यविषयक समस्यांबाबत विद्यार्थी, पालक आणि शिक्षकांमध्ये जनजागृती करावी, असे केंद्राच्या मार्गदर्शक सूचनांमध्ये नमूद आहे.
School Bag Policy 2020 मध्येही दप्तराच्या वजनावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी नियमितपणे दप्तरांची तपासणी करण्याची आणि वजन व्यवस्थापनासाठी योग्य व्यवस्था निर्माण करण्याची तरतूद आहे.
सरकारच्या निर्देशांचे पालन न करणाऱ्या शाळांवर कारवाई होऊ शकते. यामध्ये सरकारी अनुदानावर परिणाम करणारी दंडात्मक कारवाई, तसेच गंभीर प्रकरणांमध्ये शाळेची मान्यता रद्द होण्याचा धोका देखील आहे.
थोडक्यात, आता विद्यार्थ्यांनी “सगळ्या विषयांची पुस्तकं दप्तरात” न नेता, त्या दिवशी आवश्यक असलेलेच साहित्य शाळेत घेऊन जायचे आहे.
उद्देश एकच जड दप्तराचा भार कमी करून विद्यार्थ्यांचे आरोग्य आणि शिक्षण दोन्ही अधिक सुरक्षित ठेवणे.
हेही वाचा