मुंबई महापालिकेच्या रुग्णालयांमध्ये आता आरोग्यसेवा अधिक डिजिटल आणि पेपरलेस करण्याच्या दिशेने मोठा बदल होणार आहे. 1 एप्रिल 2027 पासून BMCच्या सर्व रुग्णालयांमध्ये मॅन्युअल पद्धतीने रुग्ण नोंदणी बंद करण्याचे नियोजन महापालिकेने केले आहे.
यासाठी BMCकडून Hospital Management Information System म्हणजेच HMISचा विस्तार करण्यात येत आहे. सध्या या प्रणालीची चाचणी सायन रुग्णालयात सुरू आहे. सायन रुग्णालयात दररोज सुमारे 15 हजार बाह्यरुग्ण येतात. डिजिटल रजिस्ट्रेशनमुळे रजिस्ट्रेशन काउंटरवरील रांगा कमी होऊन रुग्णांची नोंदणी आणि अॅडमिशन प्रक्रिया जलद होण्याची अपेक्षा आहे.
रुग्णालयात OPD रजिस्ट्रेशनसाठी UPI पेमेंटची सुविधा सुरू करण्यात आली आहे. तसेच कॅशलेस व्यवहारांसाठी 10 POS मशीन बसवण्यात आल्या आहेत.
HMIS केवळ रजिस्ट्रेशनपुरते मर्यादित राहणार नाही. डॉक्टरांचे कन्सल्टेशन, प्रिस्क्रिप्शन, रुग्णाचा वैद्यकीय इतिहास आणि MRI, CT Scan, Sonography यांसारख्या तपासण्यांची माहिती देखील डिजिटल पद्धतीने उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन आहे.
यामुळे रुग्णांना प्रत्येक वेळी कागदपत्रे आणि जुने रिपोर्ट घेऊन जाण्याची गरज कमी होईल. फॉलोअपच्या वेळी डॉक्टरांना रुग्णाचा जुना वैद्यकीय इतिहास डिजिटल पद्धतीने पाहता येणार आहे.
HMISसोबत Aadhaar, ABHA आणि Ayushman Bharatशी संबंधित सेवांचे एकत्रीकरण करण्याचेही काम सुरू आहे.
पुढील टप्प्यात डॉक्टरांच्या कामात AI आधारित Speech-to-Text तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याचा विचार आहे. डॉक्टर आणि रुग्णांमधील संवादातील आवश्यक माहिती आपोआप टेक्स्टमध्ये रूपांतरित करून ती इलेक्ट्रॉनिक मेडिकल रेकॉर्डमध्ये समाविष्ट केली जाऊ शकते.
यामुळे डॉक्टरांचा रिपोर्ट आणि नोंदी टाइप करण्यात जाणारा वेळ कमी होऊन रुग्णांकडे अधिक लक्ष देता येण्याची शक्यता आहे. मात्र सरकारी रुग्णालयांमधील मोठ्या प्रमाणातील रुग्णसंख्या आणि पार्श्वभूमीतील आवाज यांसारख्या अडचणींचा BMC अभ्यास करत आहे. यासाठी IT कंपनी Fractalसोबत BMCने सामंजस्य करार केला आहे.
BMCकडून जन्म आणि मृत्यू प्रमाणपत्र सेवांचेही डिजिटलायझेशन करण्यात येत आहे. अर्ज केल्यानंतर SMSद्वारे अर्ज क्रमांक आणि प्रमाणपत्र तयार झाल्याची माहिती देण्यात येणार आहे.
तसेच रुग्णालयांच्या डीनना Registrar स्तरावरील अधिकार देऊन रुग्णालयातूनच जन्म प्रमाणपत्र जारी करण्याचा विचार आहे. त्यामुळे तीन दिवसांच्या मुदतीत जन्म प्रमाणपत्र देण्यास मदत होऊ शकते.
डिजिटल सुविधांसोबतच BMCच्या परिघावरील रुग्णालयांच्या नूतनीकरण आणि विस्तारालाही वेग देण्यात येणार आहे. त्यामुळे नागरिकांना त्यांच्या परिसरातच अधिक आरोग्य सुविधा मिळतील आणि मोठ्या रुग्णालयांवरील ताण कमी करण्याचा प्रयत्न आहे.
याशिवाय घटक रक्तपेढ्या उभारणे आणि Central Procurement Department चे डिजिटलायझेशन यांनाही प्राधान्य देण्यात येत आहे.
एकूणच, 2027 पर्यंत BMCची रुग्णालये अधिक डिजिटल, पेपरलेस आणि पारदर्शक करण्याचा महापालिकेचा प्रयत्न आहे.
हेही वाचा