मुंबई (mumbai) रेल्वे विकास महामंडळाने (MRVC) मुंबई महानगर प्रदेशातील (MMR) उपनगरीय रेल्वे स्थानकांना विद्यमान आणि आगामी मेट्रो (mumbai metro) कॉरिडॉरशी जोडून अखंड वाहतूक व्यवस्था निर्माण करण्यासाठी एक उपक्रम सुरू केला आहे.
एमआरव्हीसीने प्रमुख रेल्वे-मेट्रो इंटरचेंज स्थानके ओळखण्यासाठी आणि टप्प्याटप्प्याने पायाभूत सुविधांच्या आधुनिकीकरणासाठी सविस्तर प्रकल्प अहवाल (डीपीआर) तयार करण्याकरिता सल्लागार नेमण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे.
मुंबईच्या उपनगरीय रेल्वे (mumbai local) नेटवर्कवर दररोज अवलंबून असलेल्या सुमारे 70 ते 80लाख प्रवाशांसाठी प्रवास अधिक जलद, सुरक्षित आणि सोयीस्कर करणे, हा यामागील उद्देश आहे.
या प्रकल्पाचा भाग म्हणून, नियुक्त सल्लागार मेट्रो मार्गांना जोडलेल्या किंवा जोडल्या जाण्याची शक्यता असलेल्या उपनगरीय रेल्वे स्थानकांवर (railway stations) सविस्तर क्षेत्रीय सर्वेक्षण, प्रवासी प्रवाह विश्लेषण आणि तांत्रिक मूल्यांकन करेल.
या अभ्यासात सध्याच्या स्थानक पायाभूत सुविधांचे मूल्यांकन केले जाईल.
ज्यामध्ये खालील बाबींचा समावेश आहे:
या निष्कर्षांच्या आधारे, सल्लागार अभियांत्रिकी उपायांची शिफारस करेल, खर्चाचा अंदाज तयार करेल आणि अंमलबजावणीचे वेळापत्रक विकसित करेल. तसेच बांधकामादरम्यान रेल्वेच्या कामकाजात कमीत कमी व्यत्यय येईल याची खात्री करेल.
उपक्रमाचे एक प्रमुख उद्दिष्ट म्हणजे "शून्य-घर्षण" इंटरचेंज अनुभव निर्माण करणे, ज्यामुळे उपनगरीय रेल्वे स्थानके आणि मेट्रो कॉरिडॉर दरम्यान चालण्याचे अंतर कमी होईल आणि वाहतूक कोंडी कमी होईल.
प्रस्तावित सुधारणांमध्ये खालील बाबींचा समावेश आहे:
दीर्घकालीन पायाभूत सुविधांची सज्जता सुनिश्चित करण्यासाठी, एमआरव्हीसी (MRVC) 2021 आणि 2041 पर्यंत प्रवाशांच्या हालचालींचा अंदाज घेण्यासाठी प्रगत पादचारी सिम्युलेशन मॉडेल्सचा वापर करेल.
ही सिम्युलेशन्स भविष्यातील गर्दीची ठिकाणे ओळखण्यास आणि क्षमतेची मर्यादा येण्यापूर्वी पायाभूत सुविधांच्या नियोजनास मार्गदर्शन करण्यास मदत करतील.
या अभ्यासात आधुनिक प्रवासी सुविधा उपाययोजनांचा अवलंब करण्याची शिफारस देखील केली जाईल, ज्यामध्ये खालील बाबींचा समावेश आहे:
सल्लागार तातडीने लक्ष देण्याची आवश्यकता असलेल्या सर्वात महत्त्वाच्या इंटरचेंज स्थानकांची ओळख करेल आणि अभियांत्रिकी आराखडे, प्रकल्पाचा खर्च, अंमलबजावणीची धोरणे आणि अंमलबजावणीची कालमर्यादा यांचा समावेश असलेले सविस्तर प्रकल्प अहवाल (Detailed Project Reports) तयार करेल.
याव्यतिरिक्त, रेल्वे आणि मेट्रो पायाभूत सुविधा स्वतंत्र प्रणाली म्हणून नव्हे, तर एक समन्वित वाहतूक जाळे म्हणून विकसित होतील याची खात्री करण्यासाठी, मेट्रो प्रकल्पाच्या डीपीआरमध्ये आधीच समाविष्ट असलेल्या बहुविध वाहतूक एकात्मतेच्या तरतुदींचे पुनरावलोकन या अभ्यासात केले जाईल.
पूर्ण झाल्यावर, हा अभ्यास एमआरव्हीसीला (MRVC) अल्प, मध्यम आणि दीर्घ मुदतीच्या टप्प्यांमध्ये बहुविध वाहतूक एकात्मता प्रकल्प राबवण्यासाठी एक वैज्ञानिक, माहिती-आधारित आराखडा प्रदान करेल.
प्रवाशांची मागणी, कार्यान्वयन व्यवहार्यता, सुरक्षितता आणि एकूण प्रवासी सुविधा यावर प्राधान्यक्रमानुसार आधारित असेल.
पायाभूत सुविधांवरून लक्ष एकात्मिक गतिशीलतेकडे वळले पाहिजे
एमआरव्हीसीचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक विलास सोपान वाडेकर म्हणाले की, मुंबईच्या वाहतूक नियोजनाने केवळ पायाभूत सुविधांचा विस्तार करण्यापलीकडे जाऊन एकात्मिक गतिशीलतेची परिसंस्था निर्माण करण्यावर लक्ष केंद्रित केले पाहिजे.
मुंबईभर मेट्रोचा विस्तार वेगाने होत असल्याने, हा उपक्रम दररोजच्या लाखो प्रवाशांना अखंड, कार्यक्षम आणि प्रवासी-स्नेही सार्वजनिक वाहतूक पुरवण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावेल अशी अपेक्षा आहे.
हेही वाचा