नैसर्गिक आपत्ती आणि इतर घटकांमुळे 2025-26 मध्ये महाराष्ट्राच्या (maharashtra) कृषी (agriculture) विकासावर लक्षणीय परिणाम झाला.

परिणामी 2024-25 मध्ये 9.1% वरून 2025-26 मध्ये विकास दरात मोठी घट झाली आणि तो 3.4% झाला, असे राज्याच्या विधिमंडळासमोर गुरुवारी सादर केलेल्या आर्थिक सर्वेक्षणात म्हटले आहे.

गेल्या वर्षीच्या तुलनेत अन्नधान्य उत्पादनात केवळ 1.6% वाढ झाली, तर तेलबिया उत्पादनात 47.4% ची मोठी घट झाली.

खरीप हंगामात मुसळधार पाऊस आणि पुराचा परिणाम, बाजारभाव आणि निर्यात मर्यादा यांचा महाराष्ट्राच्या कृषी विकासावर परिणाम झाला.

खरीप हंगामात अन्नधान्याच्या लागवडीखालील क्षेत्रात 3% वाढ झाली असली तरी, पीक नुकसानीमुळे उत्पादनात केवळ 1.6% ने वाढ झाली आहे.

2024-25 मध्ये 95,51,000 मेट्रिक टनांवरून 2025-26 मध्ये 97,03,000मेट्रिक टनांपर्यंत इतकी वाढ झाली आहे.

तथापि, तेलबियांच्या उत्पादनात मोठी घसरण झाली, गेल्या वर्षीचे 96,68,000 मेट्रिक टन उत्पादन 47.4% कमी झाले.

सोयाबीन, भुईमूग, सूर्यफूल आणि तीळ यांसारख्या तेलबियांचे उत्पादन गेल्या वर्षीच्या तुलनेत अनुक्रमे 48.1%, 17.1%, 24.4% आणि 21.8% ने कमी झाल्यामुळे ही घट झाली. खरीप डाळींचे उत्पादनही 28.2% ने कमी झाले.

रब्बी हंगामात, गेल्या वर्षीच्या तुलनेत अन्नधान्याचे उत्पादन 28.8% ने वाढण्याची शक्यता आहे परंतु तेलबियांचे उत्पादन 16.2% ने कमी होण्याचा अंदाज आहे.

कृषी-संबंधित क्षेत्रांमध्ये, विशेषतः पशुपालन क्षेत्रात, महाराष्ट्र मांस उत्पादनात देशात तिसऱ्या क्रमांकावर आहे, 11.6% वाटा आहे, आणि दूध उत्पादनात 6.7% वाटा आहे, ज्यामुळे देशात पाचवे स्थान आहे.

मत्स्यव्यवसाय (fishing) क्षेत्रात, 2024-25 मध्ये सागरी माशांचे उत्पादन 4.63 लाख मेट्रिक टन होते तर अंतर्गत माशांचे उत्पादन 2.69 लाख मेट्रिक टन होते.

डिसेंबर 2025 पर्यंत, सागरी उत्पादन 2.93 लाख मेट्रिक टन आणि अंतर्गत उत्पादन 1.47 लाख मेट्रिक टन होते.

चालू वर्षाचा निर्यात डेटा अद्याप उपलब्ध नसला तरी, गेल्या वर्षी 7,343 कोटी रुपयांचे 2.23 लाख मेट्रिक टन मासे निर्यात करण्यात आले होते.

हेही वाचा

नांदेड-मुंबई वंदे भारतच्या वेळेत मोठे बदल

मुंबई उच्च न्यायालय: विमानतळावर नमाज पठण करता येणार नाही