मुंबईतील (mumbai) दादर (dadar) येथे समानतेचे एक भव्य प्रतीक हळूहळू आकार घेत आहे. पवित्र 'चैत्यभूमी' (Chaityabhoomi) परिसरापासून अगदी जवळच, एक भव्य संकल्पना प्रत्यक्षात अवतरत आहे.

आधुनिक भारताचे शिल्पकार आणि जागतिक स्तरावर वंदनीय असलेले 'भारतरत्न' डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांना समर्पित असे 450 फूट उंचीचे एक भव्य स्मारक (tallest statue) उभे राहत आहे.

या स्मारकाच्या केंद्रस्थानी, भारतीय संविधानाचे मुख्य शिल्पकार आणि सामाजिक न्यायाचे पुरस्कर्ते असलेल्या डॉ. आंबेडकरांचा 350 फूट उंचीचा विशाल पुतळा उभा आहे.

पोलाद आणि कांस्य धातूपासून साकारला जाणारा हा पुतळा, 'महाराष्ट्र भूषण' आणि 'पद्मभूषण' पुरस्कारांचे मानकरी असलेल्या सुप्रसिद्ध शिल्पकार राम सुतार यांच्या गाझियाबाद येथील कार्यशाळेत तयार केला जात आहे. या पुतळ्याचे शिल्पकाम आता अंतिम टप्प्यात पोहोचले आहे.

या पुतळ्यासाठी आवश्यक असलेल्या 6,000 मेट्रिक टन संरचनात्मक पोलादापैकी (structural steel), 4278 मेट्रिक टन पोलाद आणि 107 टन कांस्य धातूची खरेदी यापूर्वीच करण्यात आली आहे.

याव्यतिरिक्त 1,100 चौरस मीटर क्षेत्रावर पसरलेल्या कांस्य पट्ट्यांवरील (पॅनल्सवरील) अतिशय नाजूक आणि कलात्मक कोरीव काम पूर्ण झाले आहे.

4 हेक्टरच्या विशाल क्षेत्रावर विस्तारलेला हा स्मारक परिसर आता विकासाच्या अंतिम टप्प्यात आहे.

या संकुलात 1,000 प्रेक्षकांची आसनक्षमता असलेले अत्याधुनिक सभागृह, तसेच संशोधन केंद्र, परिषद सुविधा, ग्रंथालय, ध्यानकेंद्र, फिरण्यासाठीचा मार्ग (promenade) आणि प्रदक्षिणा मार्ग यांचा समावेश असेल.

या संकुलातील सर्व पूरक इमारतींचे संरचनात्मक बांधकाम पूर्ण झाले आहे. सध्या त्यावरील अंतिम सजावटीचे (finishing) काम वेगाने सुरू आहे. एकूणच पाहता, या प्रकल्पाचे 55 टक्क्यांहून अधिक काम आतापर्यंत पूर्ण झाले आहे.

भारतामध्ये न्याय आणि समानतेची नवी व्याख्या मांडणाऱ्या त्या दूरदृष्टीच्या नेत्याला वाहिलेली ही एक विनम्र आदरांजली आहे.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी सामाजिक न्याय, मानवी प्रतिष्ठा आणि समान अधिकार यांसारख्या चिरंतन तत्त्वांच्या माध्यमातून संपूर्ण राष्ट्राला एकात्मतेच्या सूत्रात गुंफले.

हेही वाचा