
परळ आणि छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (csmt) दरम्यान भूमिगत रेल्वे मार्गिका (कॉरिडॉर) उभारण्याच्या प्रस्तावाला मंजुरी मिळाल्यास, मुंबईला भायखळा येथे पहिले भूमिगत उपनगरीय रेल्वे स्थानक मिळू शकेल.
मुंबई (mumbai) रेल्वे विकास महामंडळ (MRVC) परळ आणि सीएसएमटी दरम्यान भूमिगत जलद उपनगरीय मार्गिका उभारण्याच्या शक्यतेचा अभ्यास करत आहे.
प्रस्तावित बोगद्यामध्ये भायखळा (byculla) येथे एका भूमिगत स्थानकाचा समावेश असेल. दक्षिण मुंबईत जमीन संपादन करताना येणाऱ्या अडचणी टाळण्यासाठी या पर्यायाचा विचार केला जात आहे.
हा मार्ग मुंबईतील सर्वात मोठ्या उपनगरीय रेल्वे विस्तार प्रकल्पांपैकी एक आहे. कुर्ला-परळ-CSMT या 17.5 किमी मार्गावर पाचवी आणि सहावी रेल्वे मार्गिका जोडणे हे याचे उद्दिष्ट आहे.
या मार्गिकांमुळे उपनगरीय रेल्वे सेवा आणि लांब पल्ल्याच्या गाड्यांची वाहतूक वेगळी करता येईल. कुर्ला ते परळ या पहिल्या टप्प्याचे काम आधीच सुरू आहे. परळ ते CSMT या दुसऱ्या टप्प्याचा सध्या अभ्यास केला जात आहे.
या प्रकल्पासाठी व्यवहार्यता अभ्यास (feasibility study) करण्यासाठी MRVC ने 'पाडेको' (PADECO) या जपानी सल्लागार संस्थेची नियुक्ती केली आहे.
रेल्वे अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, चर्चेची पहिली फेरी आधीच पार पडली आहे. या अभ्यासात बोगदा बांधणे शक्य आहे का आणि भायखळा येथे भूमिगत उपनगरीय स्थानक उभारणे शक्य आहे का, याची तपासणी केली जाईल.
तसेच, भूगर्भीय परिस्थिती, बोगद्याचा मार्ग (अलाइनमेंट) आणि इतर तांत्रिक बाबींचाही अभ्यास केला जाईल.
जर प्रस्तावाला मंजुरी मिळाली, तर भायखळा येथील नवीन भूमिगत स्थानक जलद उपनगरीय गाड्यांसाठी वापरले जाईल.
सध्याचे भायखळा रेल्वे स्थानक 'स्लो कॉरिडॉर'वरील (हळू चालणाऱ्या गाड्यांच्या मार्गावरील) गाड्यांसाठी कार्यरत राहील.
सूत्रांच्या माहितीनुसार, हा बोगदा सध्याच्या रेल्वे मार्गाच्या खाली सुमारे 20 ते 25 मीटर खोलीवर बांधला जाऊ शकतो.
उपनगरीय रेल्वे मार्गांसाठी मेट्रो मार्ग 3 (Metro Line 3) च्या बोगदा निर्मिती पद्धतीचा वापर करता येईल का, याचाही रेल्वेकडून अभ्यास केला जात आहे.
अभ्यासाचा एक भाग म्हणून, प्रस्तावित रेल्वे बोगदा मुंबईच्या मेट्रो नेटवर्कशी कसा जुळवून घेता येईल, याचीही अभियंते तपासणी करतील.
तसेच, वीज वाहिन्या, पावसाळी पाण्याचा निचरा करणाऱ्या वाहिन्या (स्टॉर्मवॉटर ड्रेन्स) आणि इतर भूमिगत सुविधांच्या स्थानांचाही अभ्यास केला जाईल.
परळ-सीएसएमटी मार्ग मुंबईतील काही सर्वात जुन्या आणि अत्यंत दाट लोकवस्तीच्या भागांतून जातो. या भागांत जमीन संपादन करणे खर्चिक आहे.
तसेच, प्रकल्पामुळे बाधित होणाऱ्या लोकांचे पुनर्वसन करणेही आव्हानात्मक आहे. कुर्ला आणि सीएसएमटी (CSMT) दरम्यान पाचवी आणि सहावी रेल्वे मार्गिका टाकण्याच्या प्रकल्पाला 2008 मध्ये मंजुरी देण्यात आली होती.
बोगद्याच्या या प्रकल्पाचा अंदाजित खर्च सुमारे 3,000 कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचू शकतो.
हेही वाचा
