मुंबईतील खासगी पाणी टँकर सेवांनी कामबंद आंदोलन जाहीर केल्यानंतर शहराच्या पाणी सुरक्षेबाबत पुन्हा चिंता निर्माण झाली आहे. आधीच महानगरपालिकेच्या पाणीपुरवठ्यात 10 टक्के कपात लागू आहे. त्यात अपेक्षेपेक्षा कमी पावसाच्या अंदाजामुळे धरणसाठ्यावर बारकाईने लक्ष ठेवले जात असताना हा निर्णय घेण्यात आला आहे.

मुंबईच्या दैनंदिन पाणी गरजेचा मोठा हिस्सा खासगी टँकर सेवांद्वारे पूर्ण केला जातो. अंदाजानुसार, शहराच्या सुमारे 8 टक्के पाणी मागणीची पूर्तता टँकरद्वारे केली जाते.

विशेषतः निवासी सोसायटी, व्यावसायिक आस्थापने आणि हॉटेल व्यवसायात महानगरपालिकेचा पुरवठा अपुरा पडत असल्याने टँकर पाण्यावर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून राहावे लागते. त्यामुळे टँकर सेवा बंद होण्याचा निर्णय दूरगामी परिणाम करणारा ठरू शकतो, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.

ही कामबंदी केंद्रीय भूजल प्राधिकरणाच्या नियमांमुळे जाहीर करण्यात आल्याचे सांगितले जात आहे. या नियमांनुसार, टँकरसाठी वापरल्या जाणाऱ्या विहिरी आणि बोअरवेलमधून भूजल उपसा करण्यासाठी विविध अटींचे पालन बंधनकारक करण्यात आले आहे. यामध्ये ना-हरकत प्रमाणपत्र (NOC), पाण्याचा स्रोत असलेल्या किमान 200 चौरस मीटर जमिनीच्या मालकीचा पुरावा, टँकर मालकी व पाण्याच्या गुणवत्तेशी संबंधित कागदपत्रे सादर करणे आवश्यक करण्यात आले आहे.

तसेच टेलिमेट्री प्रणालीसह छेडछाड न होणारे डिजिटल फ्लो मीटर बसवणे आणि भारतीय मानक ब्युरोच्या (BIS) पिण्याच्या पाण्याच्या निकषांचे पालन करणेही अनिवार्य करण्यात आले आहे.

टँकर चालक आणि व्यावसायिक संघटनांनी हे नियम अव्यवहार्य आणि आर्थिकदृष्ट्या परवडणारे नसल्याचा दावा केला आहे.

मुंबईतील जागेची मर्यादा आणि स्थानिक परिस्थिती लक्षात न घेता हे नियम लागू करण्यात आल्याचे त्यांचे म्हणणे आहे. त्यामुळे अनेक टँकर चालकांसाठी व्यवसाय चालवणे आर्थिकदृष्ट्या अशक्य बनल्याचा आरोप करण्यात आला आहे.

दरम्यान, टँकर पाण्यावर अवलंबून असलेल्या रहिवासी आणि गृहनिर्माण संस्थांकडूनही चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे. शहरातील अनेक भागांत महानगरपालिकेचा पाणीपुरवठा अनियमित असल्याने टँकर हे अत्यावश्यक पर्यायी साधन मानले जाते. टँकर सेवा दीर्घकाळ बंद राहिल्यास हजारो कुटुंबांना पाणीटंचाईचा सामना करावा लागू शकतो, अशी भीती व्यक्त होत आहे.

हॉटेल आणि रेस्टॉरंट उद्योगावरही या निर्णयाचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. अनेक व्यावसायिक आस्थापना सध्याच्या जलवाहिन्यांमधील अपुऱ्या दाबामुळे टँकर पाण्यावर अवलंबून असल्याचे सांगितले जात आहे. ही कामबंदी दीर्घकाळ सुरू राहिल्यास व्यवसायिक अडचणी वाढू शकतात, असा इशारा उद्योग क्षेत्रातून देण्यात आला आहे.

तसेच अधिकृत पुरवठा बंद झाल्यास अनधिकृत किंवा काळ्या बाजारातील पाणी विक्री वाढण्याची शक्यताही व्यक्त करण्यात आली आहे.

सरकार, प्रशासन आणि टँकर संघटनांमध्ये अद्याप तोडगा निघालेला नसल्याने नागरिक, व्यावसायिक आणि प्रशासन यांच्यात अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. वाढती पाणी मागणी आणि भविष्यातील उपलब्धतेबाबतच्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर लवकरात लवकर मार्ग काढण्याची मागणी होत आहे.

हेही वाचा

नवी मुंबई विमानतळावर छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या पुतळ्याचे अनावरण