दक्षिण-पश्चिम मान्सूनच्या आगमनाच्या पार्श्वभूमीवर Mumbai Metropolitan Region Development Authority (एमएमआरडीए) ने कार्यरत मेट्रो मार्ग आणि विविध पायाभूत सुविधा प्रकल्पांसाठी व्यापक मान्सून तयारी आणि आपत्कालीन प्रतिसाद आराखडा लागू केला आहे. विशेषतः मेट्रो मार्ग 2A, 7, 2B आणि 9 वर अधिक लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे.

एमएमआरडीएने स्थानकांमधील जलरोधक व्यवस्था, प्लॅटफॉर्म ड्रेनेज प्रणाली, ट्रॅक्शन सबस्टेशन्स, व्हायाडक्ट ड्रेनेज आणि ओव्हरहेड उपकरणांची सखोल तपासणी करण्याचे निर्देश दिले आहेत. तसेच प्रवाशांना माहिती देणे, आपत्कालीन परिस्थितीत वेगमर्यादा लागू करणे आणि मान्सून व्यवस्थापनासाठीची मानक कार्यपद्धती (SOP) अद्ययावत करण्यात येत आहे.

मेट्रो 2B आणि 9 साठी विशेष ऑडिट

यावर्षी प्रथमच मान्सूनचा अनुभव घेणाऱ्या मेट्रो 2B आणि 9 मार्गांसाठी विशेष ‘मान्सून रेडीनेस ऑडिट’ करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. यामध्ये ड्रेनेज यंत्रणा, संरचनात्मक सुरक्षितता आणि कार्यान्वयन तयारीची तपासणी केली जाणार आहे.

याशिवाय आपत्कालीन मॉक ड्रिल्स, रुग्णालयांशी समन्वय, India Meteorological Department (IMD) च्या हवामान इशाऱ्यांचे एकत्रीकरण आणि सर्व बांधकाम प्रकल्पांची मान्सूनपूर्व तपासणी अनिवार्य करण्यात आली आहे.

कंत्राटदारांसाठी कडक निर्देश

सर्व कंत्राटदारांना ‘साइट-स्पेसिफिक मान्सून प्रिपेअर्डनेस प्लॅन’ (SMPP) सादर करणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. या आराखड्यात पाणी उपसा यंत्रणा, उतार संरक्षण, जलरोधक उपाय, कामगार सुरक्षा, आपत्कालीन साहित्यसाठा, पूर जोखीम व्यवस्थापन आणि आपत्कालीन प्रतिसाद प्रणालींचा समावेश असणे आवश्यक आहे.

मान्सून काळात प्रत्येक प्रकल्पस्थळी स्वतंत्र आपत्कालीन पथके, उच्च क्षमतेचे पंप, खड्डे दुरुस्ती वाहने, सुरक्षित बॅरिकेड्स, आपत्कालीन प्रकाश व्यवस्था आणि ड्रेनेज स्वच्छता यंत्रणा तैनात करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

प्रमुख उपाययोजना

• प्रकल्पनिहाय आपत्कालीन प्रतिसाद पथके तैनात

• ४३१ उच्च क्षमतेचे डीवॉटरिंग पंप सज्ज

• खड्डे दुरुस्तीसाठी विशेष वाहने उपलब्ध

• पावसाळ्यापूर्वी नाले आणि पावसाच्या पाण्याच्या वाहिन्यांची सफाई

• बांधकाम कचरा आणि मलबा तातडीने हटविणे

• खराब झालेले नाले, रस्ते दुभाजक आणि पदपथांची दुरुस्ती

• विद्युत यंत्रणांची सखोल तपासणी

• डासांची उत्पत्ती रोखण्यासाठी फॉगिंग मोहीम

• उद्यान विभागाच्या देखरेखीखाली झाडांच्या फांद्यांची छाटणी

• पादचाऱ्यांसाठी सुरक्षित पदपथांची पुनर्बांधणी

रेड अलर्टमध्ये धोकादायक कामांवर बंदी

IMD किंवा महापालिकेकडून रेड अलर्ट जारी झाल्यास गर्डर लाँचिंगसारखी उच्च जोखमीची बांधकामे तात्पुरती स्थगित करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत. पूरप्रवण भागांतील कामगार छावण्या मान्सूनच्या शिखर कालावधीपूर्वी स्थलांतरित करणेही बंधनकारक करण्यात आले आहे.

24x7 आपत्ती नियंत्रण कक्ष सुरू

15 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत एमएमआरडीएचा 24 तास कार्यरत आपत्ती नियंत्रण कक्ष सुरू राहणार आहे. तक्रारींची नोंद, आपत्कालीन समन्वय आणि विविध यंत्रणांशी संपर्कासाठी नागरिक खालील क्रमांकांवर संपर्क साधू शकतात:

टोल फ्री: 1800 228 801
मोबाईल: 8657402090
दूरध्वनी: 022-65964176 / 022-65967901
दूरध्वनी: 022-26591241

मोठ्या प्रमाणावर मनुष्यबळ आणि साधनसामग्री तैनात

मान्सून काळासाठी एमएमआरडीएच्या विविध प्रकल्पांवर:

• 49 रुग्णवाहिका

• 431 डीवॉटरिंग पंप

• 544 सीसीटीव्ही कॅमेरे

• 55 आपत्कालीन नियंत्रण कक्ष

तैनात करण्यात आले आहेत.

नागरिकांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य

मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस (Devendra Fadnavis) यांनी मुंबई आणि मुंबई महानगर प्रदेशातील मान्सूनची आव्हाने लक्षात घेता सर्व पायाभूत सुविधा आणि नागरी यंत्रणांना अधिकतम तयारी आणि समन्वय राखण्याचे निर्देश दिले असल्याचे सांगितले.

उपमुख्यमंत्री आणि एमएमआरडीएचे अध्यक्ष एकनाथ शिंदे (Eknath Shinde) यांनी सार्वजनिक सुरक्षेबाबत कोणतीही तडजोड केली जाणार नसल्याचे स्पष्ट केले. तर महानगर आयुक्त संजय मुखर्जी (Sanjay Mukherjee) यांनी सर्व प्रकल्पांवर सातत्याने देखरेख ठेवून आपत्कालीन परिस्थितीत त्वरित प्रतिसाद दिला जाईल, असे सांगितले.

हेही वाचा

पीओपी गणेशमूर्तींवरील बंदीला गणेशोत्सव समन्वय समितीचा विरोध