गुडघेदुखीचा त्रास केवळ सांध्यापुरता मर्यादित राहत नाही. जिन्यांवर चढणे, लांब अंतर चालणे किंवा कामावर जाणेही कठीण होऊ लागल्याने रुग्णांचा इतरांवरील अवलंबित्व वाढू शकतो आणि आत्मविश्वासावरही परिणाम होऊ शकतो.

मुंबईतील वाढते वय, बैठी जीवनशैली आणि वाढते लठ्ठपणामुळे सांध्यांच्या समस्यांचे प्रमाण वाढत असताना, आता गुडघ्यांच्या उपचारांसाठी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर वाढत आहे.

याच पार्श्वभूमीवर चेंबूरमधील SRV Hospitalsने VELYS™ Robotic-Assisted Solutionच्या मदतीने Advanced Robotic-Assisted Joint Replacement Centre of Excellence सुरू केले आहे.

या केंद्राचे उद्घाटन महाराष्ट्र विधानसभेचे सदस्य मंगेश कुडाळकर यांच्या उपस्थितीत करण्यात आले. यावेळी वैद्यकीय क्षेत्रातील तज्ज्ञ, लोकप्रतिनिधी आणि सामाजिक क्षेत्रातील मान्यवर उपस्थित होते.

रोबोटिक तंत्रज्ञानामुळे उपचार अधिक वैयक्तिक

या नव्या रोबोटिक प्रणालीच्या मदतीने गुडघे प्रत्यारोपणाच्या शस्त्रक्रियेदरम्यान डॉक्टरांना रिअल-टाइम माहिती मिळते. रुग्णाच्या शरीररचनेनुसार शस्त्रक्रियेचे नियोजन अधिक वैयक्तिक पद्धतीने करता येते.

या तंत्रज्ञानाचे एक वैशिष्ट्य म्हणजे CT-free technology. म्हणजेच शस्त्रक्रियेच्या नियोजनासाठी अतिरिक्त प्री-ऑपरेटिव्ह CT स्कॅनची आवश्यकता नसते.

मात्र, रोबोटिक प्रणाली डॉक्टरांना सहाय्य करते; शस्त्रक्रिया करायची की नाही आणि कोणती उपचारपद्धती योग्य आहे, याचा अंतिम निर्णय डॉक्टरांच्या वैद्यकीय मूल्यांकनावरच अवलंबून असतो.

उद्देश फक्त शस्त्रक्रिया नाही, तर पुन्हा चालण्याचा आत्मविश्वास

SRV Hospitalsचे संस्थापक-संचालक डॉ. अभय विसपुते यांच्या मते, रोबोटिक तंत्रज्ञानामुळे उपचारांमध्ये अधिक अचूकता आणि वैयक्तिकरण शक्य होते. मात्र, अंतिम उद्देश हा रुग्णाला पुन्हा व्यवस्थित चालता यावे, आत्मविश्वासाने हालचाल करता यावी आणि स्वतंत्रपणे जीवन जगता यावे, हा आहे.

हे केंद्र SRVच्या Mobility Restoration Programmeमध्ये समाविष्ट करण्यात आले आहे. या कार्यक्रमात प्रतिबंधात्मक उपचार, औषधोपचार व इतर कंझर्व्हेटिव्ह उपचार, तज्ज्ञांकडून तपासणी, गरज असल्यास शस्त्रक्रिया, त्यानंतर नियोजित फिजिओथेरपी आणि पुनर्वसनाचा समावेश आहे.

रुग्णांच्या उपचारासाठी ऑर्थोपेडिक सर्जन, भूलतज्ज्ञ, नर्स, फिजिओथेरपिस्ट आणि रिहॅबिलिटेशन तज्ज्ञांची मल्टिडिसिप्लिनरी टीम काम करणार आहे.

ऑस्टिओआर्थरायटिसचा वाढता धोका

2019 मध्ये महाराष्ट्रात ऑस्टिओआर्थरायटिसचे अंदाजे 63.7 लाख रुग्ण असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. देशातील सर्वाधिक रुग्णसंख्या असलेल्या राज्यांमध्ये महाराष्ट्राचा समावेश होतो.

वाढते वय, अतिरिक्त वजन, शारीरिक हालचालींचा अभाव आणि पूर्वी झालेल्या सांध्यांच्या दुखापती हे ऑस्टिओआर्थरायटिसचे प्रमुख जोखमीचे घटक मानले जातात. यामध्ये गुडघा हा सर्वाधिक प्रभावित होणाऱ्या सांध्यांपैकी एक आहे.

म्हणूनच, रोबोटिक तंत्रज्ञानामुळे गुडघे प्रत्यारोपणाच्या उपचारांना नवी दिशा मिळत असली, तरी शस्त्रक्रियेनंतरची फिजिओथेरपी आणि पुनर्वसनही तितकेच महत्त्वाचे ठरणार आहे.

हेही वाचा

गणेशमूर्तींसाठी फिटनेस सर्टिफिकेट अनिवार्य नाही?