
दारूच्या (drinks) वाढलेल्या किमती आणि अवैध व्यापाराला आळा घालण्याच्या उद्देशाने लागू केलेल्या कठोर उपाययोजनांमुळे, महाराष्ट्राच्या (maharashtra) उत्पादन शुल्क विभागाच्या महसुलात 2025-26 या आर्थिक वर्षात 18 टक्क्यांची वाढ नोंदवली गेली आहे.
वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, विभागाचा एकूण महसूल 48,000 कोटी रुपयांवर पोहोचला आहे. मागील वर्षाच्या तुलनेत यात सुमारे 5,000 कोटी रुपयांची वाढ झाली आहे.
वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, सरकारने गेल्या वर्षी दारूच्या (alcohol) विविध विभागांसाठी शुल्क रचनेत वेगवेगळे बदल केले, त्याचबरोबर वाहतूक आणि वितरणावरील देखरेख अधिक कडक केली.
वाढीव देखरेख आणि अंमलबजावणीमुळे अवैध दारूविक्री आणि खालच्या दर्जाच्या दारूच्या उत्पादनाला आळा घालण्यास मदत झाली.
यामुळे नियमांचे पालन सुधारले आणि कायदेशीर विक्रीत वाढ झाली. राज्यात दारू उत्पादनातही वाढ झाली असून, ते 1.14 कोटी लिटरवरून 1.20 कोटी लिटरपर्यंत वाढले आहे.
ही कारवाई आंतरराज्यीय तस्करीच्या मार्गांपर्यंत, विशेषतः दमण, दीव आणि गोवा यांसारख्या शेजारील प्रदेशांमधून होणाऱ्या तस्करीपर्यंत वाढवण्यात आली.
वाढीव दक्षता आणि अधिक संख्येने टाकलेल्या धाडींमुळे अवैध आवक कमी होण्यास आणि महाराष्ट्रात उत्पादित होणाऱ्या दारूच्या विक्रीला चालना मिळण्यास मदत झाली.
राज्यात सध्या सुमारे 100 ठिकाणी दारूची विक्री आणि सेवन पूर्णपणे प्रतिबंधित आहे.
विभागानुसार, देशी दारूच्या विक्रीत सुमारे 6 टक्क्यांनी वाढ झाली, तर बिअरच्या विक्रीत 20 टक्क्यांची मोठी वाढ नोंदवली गेली. गेल्या दशकातील सर्वाधिक वाढीच्या दरांपैकी ही एक असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
गेल्या वर्षी जूनमध्ये, सरकारने भारतीय बनावटीच्या विदेशी दारूवरील (IMFL) उत्पादन शुल्क 50 टक्क्यांहून अधिक वाढवले होते, परिणामी किरकोळ किमतीत 60 टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली होती.
देशी दारू आणि आयात केलेल्या प्रीमियम दारूवरील शुल्कातही अनुक्रमे 14 टक्के आणि 25 टक्क्यांहून अधिक वाढ करण्यात आली, तर बिअर आणि वाईनला या करवाढीतून वगळण्यात आले होते.
सुधारणांनंतर उत्पादन शुल्क संकलनात मोठी वाढ होण्याचा अंदाज सरकारने वर्तवला होता, आणि मागील आर्थिक वर्षातील 43,620 कोटी रुपयांच्या तुलनेत 2025-26 या आर्थिक वर्षात 57,000 कोटी रुपयांचे लक्ष्य ठेवले होते.
हेही वाचा
