मुंबईत पाणीटंचाई कमी करण्यासाठी आणि उपलब्ध पाण्याचे जास्तीत जास्त संवर्धन करण्यासाठी बृहन्मुंबई महानगरपालिका (BMC) आता आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याच्या तयारीत आहे. भूमिगत पाण्याच्या मुख्य लाईनमधील गळती अचूकपणे शोधण्यासाठी AI आधारित लीकेज डिटेक्शन टूल्स, ग्राउंड पेनिट्रेटिंग रडारसारखी प्रगत आणि नॉन-डिस्ट्रक्टिव्ह (रस्ते न तोडता) तंत्रज्ञान वापरण्याचा निर्णय घेतला आहे.

सध्या गळती शोधण्यासाठी पारंपरिक साउंडिंग रॉड्सचा वापर केला जातो. मात्र, पाण्याच्या मुख्य लाईनची खोली 10 फूटांपेक्षा जास्त असल्यास, विशेषतः काँक्रीट रस्त्यांखाली, ही पद्धत अचूक ठरत नाही. त्यामुळे रस्त्यांचे नुकसान न करता गळती शोधू शकणाऱ्या आधुनिक, विश्वासार्ह आणि किफायतशीर तंत्रज्ञानाची गरज निर्माण झाली आहे.

BMCमध्ये सत्तेवर आल्यानंतर भाजपने शहरातील पाणीपुरवठा वाढवणे हे प्राधान्य ठरवले आहे. स्थायी समितीचे अध्यक्ष प्रभाकर शिंदे यांनीही गळती रोखणे, पाण्याचा अपव्यय कमी करणे आणि मुंबईकरांना अखंड पाणीपुरवठा करणे यावर भर देणार असल्याचे स्पष्ट केले आहे.

गळती शोधण्यासाठी हायड्रॉलिक्स विभागाने जे तंत्रज्ञान वापरण्याचे प्रस्तावित केले आहे, त्यात अॅकूस्टिक ग्राउंड मायक्रोफोन्स, डिजिटल कोरिलेटर्स, नॉईज लॉगर्स (स्थिर आणि मोबाइल), ट्रेसर गॅस (हेलियम किंवा समतुल्य), ग्राउंड पेनिट्रेटिंग रडार, AI-आधारित लीकेज डिटेक्शन टूल्स आणि इतर आंतरराष्ट्रीय स्तरावर मान्यताप्राप्त नॉन-इनवेसिव्ह तंत्रज्ञानाचा समावेश आहे.

या संदर्भात BMCच्या हायड्रॉलिक्स विभागाने अत्याधुनिक उपकरणे खरेदी करण्यासाठी एक्सप्रेशन ऑफ इंटरेस्ट (EOI) जाहीर केली आहे. मुंबईला दररोज सुमारे 4,200 दशलक्ष लिटर (ML) पाण्याची गरज आहे, मात्र प्रत्यक्षात फक्त 3,800 ML पाणीपुरवठा केला जातो. सुमारे 25 टक्के पाणी चोरी आणि न सापडलेल्या गळतीमुळे वाया जात असल्याचे समोर आले आहे.

जुनी आणि जीर्ण झालेली पाईपलाईन ही देखील मोठी समस्या आहे. अनेक ठिकाणी पायाभूत सुविधांच्या कामांमुळे गळती निर्माण होते, तर जुन्या लाईनमध्येही वारंवार गळती होते. त्यामुळे विद्यमान पाण्याचे संवर्धन करणे हेच शहरातील पाणीपुरवठा वाढवण्याचे महत्त्वाचे पाऊल असल्याचे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.

हेही वाचा

गेटवे ऑफ इंडियाजवळ वाहतूक निर्बंध लागू

आता BMC सभांचे लाईव्ह स्ट्रिमिंग होणार