
मुंबईतील मलबार हिल जलाशय (MHR) दुरुस्ती प्रकल्पासाठी Brihanmumbai Municipal Corporation (BMC) कडून प्रस्तावित 52 दशलक्ष लिटर प्रतिदिन (MLD) क्षमतेच्या पर्यायी पाण्याच्या टाकीवरून वाद निर्माण झाला आहे. स्थानिक रहिवाशांनी हा प्रकल्प अनावश्यक असून सार्वजनिक पैशांचा अपव्यय असल्याचा आरोप केला आहे.
नागरिकांनी महापालिका आयुक्त अश्विनी भिडे (Ashwini Bhide) यांना पत्र लिहून या विषयावर चर्चा करण्यासाठी बैठक घेण्याची मागणी केली आहे.
तसेच Hanging Garden Environment Protection Group या नागरिक संघटनेने प्रकल्पाची गरज, व्यवहार्यता आणि विश्वासार्हता यांचे मूल्यमापन नागरिकांना करता येईपर्यंत हा प्रकल्प स्थगित ठेवण्याची मागणी केली आहे.
या योजनेनुसार हँगिंग गार्डन (Hanging Gardens) मागील भूखंडावर, विद्यमान जलाशयाच्या वर पर्यायी टाकी उभारली जाणार आहे. जलाशयाच्या दुरुस्ती दरम्यान पाणीपुरवठा खंडित होऊ नये यासाठी हा प्रकल्प आवश्यक असल्याचा BMC चा दावा आहे.
सुधारित आराखड्यानुसार ही टाकी “फनेल ऑफ व्हिजन” क्षेत्रात येत असल्याने राज्याच्या Urban Development Department कडून मंजुरी घेणे बंधनकारक आहे. त्यामुळे या प्रकल्पावर अधिक तपासणी होण्याची शक्यता आहे.
नागरिकांनी आरोप केला आहे की, 52 MLD टाकीचा प्रस्ताव चुकीच्या आणि फेरफार केलेल्या अहवालांवर आधारित आहे, जे BMC अभियंत्यांनी बेकायदेशीररीत्या मिळवले आहेत.
तसेच बाहेरील सल्लागारांना सहभागी करून अभियंते, कंत्राटदार आणि प्रकल्प सल्लागार यांच्या संगनमताने हा प्रकल्प पुढे रेटला जात असल्याचा गंभीर आरोपही करण्यात आला आहे.
या पर्यायी टाकीचा खर्च सुमारे 300 ते 500 कोटी रुपये असून, दररोज पाणी पंप करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा खर्च होणार आहे. सध्या MHR मध्ये येणाऱ्या पाण्यासाठी कोणताही पंपिंग खर्च लागत नाही, असे नागरिकांचे म्हणणे आहे.
त्यामुळे दुरुस्ती झाल्यानंतर विद्यमान जलाशयच भविष्यातील मागणी पूर्ण करण्यास सक्षम असल्याने ही टाकी पूर्णपणे अनावश्यक असल्याचा दावा करण्यात आला आहे.
नागरिकांनी तज्ज्ञांचा सल्ला घेऊन जलाशयाची संरचनात्मक मजबुती तपासावी, अशी मागणी केली आहे.
Malabar Hill Reservoir हा शंभर वर्षांहून जुना जलाशय दक्षिण मुंबईला दररोज सुमारे 147 MLD पाणीपुरवठा करतो. 2022 मध्ये झालेल्या ऑडिटमध्ये संरचनात्मक त्रुटी आढळल्यानंतर BMC ने सुमारे 698 कोटी रुपयांचा पुनर्बांधणी आराखडा मंजूर केला होता, ज्यामध्ये 90 MLD क्षमतेच्या नव्या टाकीचा समावेश होता.
2023 मध्ये कामाला सुरुवात झाली; मात्र Hanging Gardens मधील झाडे तोडण्याच्या नोटिसांमुळे स्थानिक नागरिकांचा तीव्र विरोध झाला.
वाढत्या विरोधामुळे BMC ने 2023 मध्ये जलाशय पाडून पुन्हा बांधण्याचा निर्णय मागे घेतला आणि टप्प्याटप्प्याने दुरुस्ती करण्याचा पर्याय स्वीकारला. या नव्या योजनेत पर्यायी टाकीची आवश्यकता निर्माण झाली आहे.
सुधारित आराखड्यानुसार झाडांवर होणारा परिणाम कमी करून 76 झाडांपर्यंत मर्यादित करण्यात आला आहे. तरीही नागरिकांचा विरोध कायम असून, प्रकल्पाच्या गरजेबाबत प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.
हेही वाचा
