महाराष्ट्र सरकारने 2026-27 या शैक्षणिक सत्रासाठी प्रथम वर्ष कनिष्ठ महाविद्यालय (FYJC) प्रवेश प्रक्रियेत एक मोठा बदल जाहीर केला आहे.

या वर्षापासून पुढे, राज्यभरातील इयत्ता 11 वीचे प्रवेश एका केंद्रीकृत ऑनलाइन प्रणालीद्वारे (online admission) आणि केवळ गुणवत्तेच्या आधारावर घेतले जातील.

या निर्णयामुळे सर्व मान्यताप्राप्त उच्च माध्यमिक शाळा आणि कनिष्ठ महाविद्यालये एकाच राज्यव्यापी प्रवेश प्रक्रियेअंतर्गत येत आहेत.

कला, वाणिज्य आणि विज्ञान शाखांमध्ये प्रवेश घेऊ इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांना आता एकाच अर्जाद्वारे ऑनलाइन अर्ज करावा लागेल.

या निर्णयाचा उद्देश प्रवेश प्रक्रिया अधिक पारदर्शक, सुलभ आणि विद्यार्थीस्नेही बनवणे हा आहे.

अलिकडच्या वर्षांपर्यंत, ऑनलाइन एफवायजेसी प्रवेश प्रक्रिया मुंबई (mumbai) महानगर प्रदेश, पुणे (pune), पिंपरी-चिंचवड, नागपूर (nagpur) , नाशिक, अमरावती आणि छत्रपती संभाजीनगर यांसारख्या विभागांपुरती मर्यादित होती.

2025-26 मध्ये ही प्रणाली संपूर्ण महाराष्ट्रात विस्तारित करण्यात आली. आता, 2026-27 पासून, राज्याने सर्व विभागांसाठी ऑनलाइन गुणवत्ता-आधारित प्रवेश प्रक्रिया सुरू ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.

कोणत्याही जिल्ह्यातील विद्यार्थी इयत्ता 11 वीच्या प्रवेशासाठी ऑनलाइन अर्ज करू शकतात आणि महाराष्ट्रात कुठेही महाविद्यालय निवडू शकतात.

महत्त्वाच्या तारखा (अंदाजे)

10 एप्रिल ते 25 एप्रिल: महाविद्यालये ऑनलाइन तपशील अद्ययावत करतील

26 एप्रिल ते 05 मे: महाविद्यालयाच्या माहितीची पडताळणी

05 मे ते 14 मे: विद्यार्थ्यांना प्रोफाइल तयार करण्याची मुदत

एसएससी निकालानंतर: पसंतीक्रम अर्ज भरण्यास सुरुवात होते.

15 जुलैपूर्वी: संपूर्ण प्रवेश प्रक्रिया पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

कोणाचा समावेश होईल?

नवीन नियम खालील बाबींना लागू होतील:

- सर्व राज्य मंडळाशी संलग्न उच्च माध्यमिक शाळा

- स्वतंत्र कनिष्ठ महाविद्यालये

- उच्च माध्यमिक विभाग असलेले वरिष्ठ महाविद्यालये

- अल्पसंख्याक संस्था

- खाजगी अनुदानित, विनाअनुदानित आणि स्वयं-अर्थसहाय्यित महाविद्यालये

खालील शाखांमध्ये विद्यार्थ्यांसाठी प्रवेश उपलब्ध असतील:

- कला

- वाणिज्य

- विज्ञान

तथापि, उच्च माध्यमिक व्यावसायिक अभ्यासक्रम (HSVC) शालेय स्तरावर ऑफलाइन प्रवेश प्रक्रियेद्वारे सुरू राहतील.

गुणवत्ता कशी ठरवली जाईल

- प्रवेश इयत्ता दहावीच्या गुणांवर आधारित असतील.

- महाराष्ट्र राज्य बोर्डाच्या विद्यार्थ्यांसाठी: सर्वोत्तम पाच विषय विचारात घेतले जातील.

- इतर बोर्डांसाठी: पाच मुख्य विषयांमधील गुण विचारात घेतले जातील.

- जर दोन विद्यार्थ्यांना सारखे गुण मिळाले तर:

जन्मतारखेनुसार वयाने मोठ्या असलेल्या विद्यार्थ्याला प्राधान्य मिळते.

तरीही बरोबरी झाल्यास, आडनावांचा इंग्रजी वर्णानुक्रम वापरला जाईल.

प्रवेश फेऱ्यांची संख्या

सरकारने या प्रक्रियेत पाच टप्पे जाहीर केले आहेत:

- तीन सामान्य गुणवत्ता फेऱ्या

- रिक्त जागांसाठी सर्वांसाठी खुली एक फेरी

- मुलींसाठी एक खास फेरी

- जागा रिक्त राहिल्यास अतिरिक्त फेऱ्याही घेतल्या जाऊ शकतात.

प्राधान्य भरण्याचे नियम

विद्यार्थ्यांनी किमान एका कॉलेजची पसंती भरणे आवश्यक आहे आणि ते एका फेरीत जास्तीत जास्त 10 पर्याय निवडू शकतात.

विद्यार्थी प्रत्येक फेरीत फक्त एकच प्रवाह निवडू शकतो:

कला

वाणिज्य

विज्ञान

शुल्क

- प्रत्येक विद्यार्थ्यासाठी 100 रुपये नोंदणी शुल्क असणार आहे.

- पेमेंट फक्त ऑनलाइन पद्धतीनेच करता येईल.

- महाविद्यालयांनी वार्षिक शुल्काचा तपशील पोर्टलवर प्रसिद्ध करणे आवश्यक आहे.

माहिती सादर करण्यास विलंब करणाऱ्या, प्रवेश नाकारणाऱ्या, अतिरिक्त शुल्क आकारणाऱ्या किंवा खोटी माहिती देणाऱ्या महाविद्यालयांवर कठोर कारवाई करण्याचा इशाराही सरकारने दिला आहे.

वर्ग 15 जुलैपर्यंत सुरू होतील.

प्रमुख प्रवेश फेऱ्या पूर्ण झाल्यानंतर 15 जुलै रोजी किंवा त्यापूर्वी सर्व महाविद्यालयांनी अध्यापनाचे कामकाज सुरू करावे, असे निर्देश राज्याने दिले आहेत.

आरक्षणाचा तपशील

प्रवेश प्रक्रिया विद्यमान शासकीय नियमांनुसार आरक्षणाच्या नियमांनुसार होईल. विशेष तरतुदींमध्ये मुलींसाठी 30% आरक्षण, दिव्यांग व्यक्तींसाठी 4%, प्रकल्पग्रस्त किंवा भूकंपग्रस्त कुटुंबांतील विद्यार्थ्यांसाठी 2%, अनाथ विद्यार्थ्यांसाठी 1% आरक्षण, तसेच क्रीडा क्षेत्रातील गुणवंत विद्यार्थी आणि स्थानांतरण प्रकरणांसाठी जागांचा समावेश आहे.

याव्यतिरिक्त, अल्पसंख्याक संस्था अल्पसंख्याक कोट्याअंतर्गत 50% जागा भरू शकतात, पात्र महाविद्यालयांना 5% व्यवस्थापन कोटा असेल आणि पात्र संस्था अंतर्गत कोट्याअंतर्गत 10% जागा राखीव ठेवू शकतात.

हेही वाचा

महाराष्ट्रात महाचतूर AI Chatbot लाँच

4194 एकर शासकीय जमिनीवर अतिक्रमण