
मुंबई उपनगर जिल्ह्यातील राज्य आणि केंद्र सरकारच्या मालकीच्या तब्बल 4,194 एकर जमिनीवर अतिक्रमण (Encroachment) झाल्याचे निदर्शनास आले. या जिल्ह्याचे क्षेत्रफळ अंदाजे 369 चौरस किलोमीटर म्हणजेच 91,181 एकर आहे.
सरकारच्या मालकीचे उपनगरीय भागात आरे कॉलनी, संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान, गोरेगावमधील दादासाहेब फाळके चित्रनगरी, तसेच मानखुर्द आणि मिठागरांमधील मोठे भूखंड आहेत.
2016 च्या सर्वेक्षणानुसार शहरातील सुमारे 4,194 एकर सरकारी जमिनीवर अतिक्रमण झाले आहे. या जमिनी राज्य सरकार, बृहन्मुंबई महानगरपालिका, म्हाडा आणि केंद्र सरकारच्या मालकीच्या आहेत.
मुंबई उपनगराचे जिल्हा पालकमंत्री आशिष शेलार यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या आढावा बैठकीदरम्यान हा तपशील देण्यात आला.
या बैठकीत अतिक्रमण केलेल्या जमिनीवरील झोपडपट्टी पुनर्वसन प्रकल्पांवर लक्ष केंद्रित करण्यात आले. हे प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर, अंदाजे 1.75 लाख पात्र झोपडपट्टीवासीयांना मोफत घरे मिळण्याची अपेक्षा आहे.
माहिती तंत्रज्ञान आणि सांस्कृतिक कार्य विभागाचे प्रमुख असलेले आशिष शेलार यांनी अधिकाऱ्यांना पुढील अतिक्रमणे रोखण्याचे आणि पुनर्वसन योजनांना विलंब करणाऱ्या अडथळ्यांचे निराकरण करण्याचे निर्देश दिले.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, 87,79,000 चौरस मीटर क्षेत्रफळाचे 926 पुनर्वसन प्रकल्प सध्या सुरू आहेत. यापैकी 160 प्रकल्प पूर्ण झाले असून, 322 प्रकल्प प्रगतीपथावर आहेत.
आणखी 114 प्रकल्प विविध समस्यांमुळे रखडले असून, 330 प्रकल्पांना मंजुरी मिळाली आहे.
1.75 लाख पात्र लाभार्थ्यांच्या पुनर्वसनासाठी, सुमारे 1,04,892 तात्पुरती प्रकल्पबाधित व्यक्तींची घरे आणि अतिरिक्त 23,009 घरे उपलब्ध करून दिली जात आहेत.
या बैठकीत या प्रकल्पांची सद्यस्थिती आणि त्यांच्याशी संबंधित कायदेशीर आव्हानांचाही आढावा घेण्यात आला आहे. भविष्यातील अतिक्रमणे टाळण्यासाठी सर्व संबंधित यंत्रणांनी समन्वयाने काम करावे, असे निर्देश आशिष शेलार यांनी दिले.
बेकायदेशीर अतिक्रमणांवर लक्ष ठेवण्यासाठी, पंतप्रधानांच्या 'गती शक्ती' उपक्रमांतर्गत 'नेत्रम' नावाची एक संगणकीकृत प्रणाली विकसित करण्यात आली आहे.
ही प्रणाली अतिक्रमणांचा मागोवा घेण्यासाठी आणि अधिकाऱ्यांना तात्काळ सतर्क करण्यासाठी उपग्रह प्रतिमांचा वापर करते.
आशिष शेलार (Ashish Shelar) यांनी अधिकाऱ्यांना, नेत्रमद्वारे मिळणाऱ्या सूचनांवर तात्काळ कारवाई करून अतिक्रमणे हटवण्याचे निर्देश दिले.
हेही वाचा
