मुंबईच्या पूर्व आणि पश्चिम उपनगरांना जोडणाऱ्या महत्त्वाकांक्षी गोरेगाव-मुलुंड लिंक रोड अर्थात GMLR प्रकल्पाच्या पहिल्या बोगद्याच्या खोदकामाला सुरुवात झाली आहे. संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानाच्या अर्थात SGNP खाली तब्बल 5.3 किलोमीटर लांबीचा बोगदा तयार केला जाणार आहे.

या कामासाठी ‘तुळशी’ नावाची पहिली Tunnel Boring Machine म्हणजेच TBM 17 ऑगस्टपासून कार्यरत झाली आहे. या प्रकल्पात दोन समांतर आणि प्रत्येकी तीन लेन असलेले बोगदे तयार केले जाणार आहेत. हे बोगदे गोरेगाव पूर्वेकडील दादासाहेब फाळके चित्रनगरी म्हणजेच फिल्म सिटी आणि मुलुंड पश्चिमेकडील अमर नगर यांना जोडतील.

12.2 किलोमीटर लांबीचा GMLR प्रकल्प चार टप्प्यांमध्ये विकसित केला जात आहे. या प्रकल्पामुळे Western Express Highway आणि Eastern Express Highway यांच्यात थेट पूर्व-पश्चिम कनेक्टिव्हिटी निर्माण होणार आहे.

बोगद्याचा हा भाग प्रकल्पाच्या Phase 3B अंतर्गत येतो. पर्यावरणाच्या दृष्टीने संवेदनशील असलेल्या SGNP परिसराला कमीत कमी धक्का बसावा, यासाठी Earth Pressure Balance म्हणजेच EPB तंत्रज्ञानाचा वापर करून बोगद्याचे खोदकाम केले जात आहे.

या संपूर्ण टनेल पॅकेजमध्ये दोन 5.3 किलोमीटरचे मुख्य बोगदे, त्यांना जोडणारे 17 क्रॉस पॅसेज, 720 मीटरचे ट्विन-बॉक्स टनेल आणि गोरेगाव व मुलुंडच्या बाजूला मिळून 600 मीटरचे अॅप्रोच रोड्स असणार आहेत.

बोगद्यांमध्ये मेकॅनिकल व्हेंटिलेशन, मिस्ट-आधारित अग्निशमन यंत्रणा, CCTV, SCADA मॉनिटरिंग, LED लाइटिंग आणि आधुनिक रोड साइनज यांसारख्या सुविधा असतील. तसेच युटिलिटी डक्ट्सचीही व्यवस्था केली जाणार आहे. प्रत्येक बोगद्यात 1,800 मिमी व्यासाची पाण्याची पाइपलाइन टाकण्याची तरतूद आहे.

दरम्यान, GMLR प्रकल्पामुळे बाधित होणाऱ्या सुमारे 906 प्रकल्पग्रस्तांचे कांजूरमार्ग येथे पुनर्वसन केले जात आहे. यासाठी प्रत्येकी तळमजला आणि 23 मजले असलेल्या सहा इमारती उभारल्या जात आहेत.

सध्या संपूर्ण GMLR प्रकल्पाचे सुमारे 21 टक्के काम पूर्ण झाले आहे. पहिल्या TBM ‘तुळशी’ने Site Acceptance Test यशस्वीरीत्या पूर्ण केला असून दुसऱ्या TBMची असेंब्ली सुरू आहे. दुसऱ्या TBMद्वारे ऑक्टोबर 2026 मध्ये खोदकाम सुरू करण्याचे नियोजन आहे.

संपूर्ण गोरेगाव-मुलुंड लिंक रोड प्रकल्प फेब्रुवारी 2029 पर्यंत पूर्ण करण्याचे लक्ष्य आहे.

प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर पूर्व आणि पश्चिम उपनगरांमधील प्रवासाचा वेळ सध्याच्या सुमारे 90 मिनिटांवरून अवघ्या 20 मिनिटांपर्यंत कमी होण्याचा BMCचा अंदाज आहे. त्यामुळे मुंबईतील वाहतूक कोंडी कमी होण्यासोबतच इंधनाची आणि प्रवासाच्या वेळेची बचत होईल. आपत्कालीन सेवांना वेग मिळण्यास आणि व्यावसायिक वाहतुकीला मोठी मदत होण्याची शक्यता आहे.

म्हणजेच, SGNPच्या खाली तयार होणारे हे दोन भव्य बोगदे मुंबईच्या पूर्व-पश्चिम कनेक्टिव्हिटीला नवी दिशा देणार आहेत.

हेही वाचा

Rapido चालकांसाठी मराठी शिकण्याची सुविधा