KSR बेंगळुरू सिटी जंक्शन (bengaluru) आणि छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस (CSMT) दरम्यान 'वंदे भारत स्लीपर' रेल्वेगाडीला मंजुरी मिळाल्यामुळे, लांब पल्ल्याच्या रेल्वे प्रवासाच्या क्षेत्रात एक महत्त्वपूर्ण घडामोड नोंदवली गेली आहे.

हा निर्णय केंद्रीय रेल्वे मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी घेतला आहे. ही नवीन सेवा मे महिन्यात सुरू होण्याची अपेक्षा आहे.

या निर्णयामुळे, देशातील सर्वात व्यस्त रेल्वे मार्गांपैकी एका मार्गावर रात्रीच्या प्रवासासाठी एक जलद आणि अधिक आरामदायी पर्याय उपलब्ध होणार आहे.

प्रस्तावित रेल्वेगाडी वाडी, सोलापूर आणि पुणे या मार्गावरून धावणार आहे. बेंगळुरू आणि मुंबई (mumbai) दरम्यान नियमित प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांच्या सोईसाठी केंद्रित असलेल्या चर्चांनंतर हा निर्णय घेण्यात आल्याचे वृत्त आहे.

या मंजुरीद्वारे, प्रचंड वर्दळ असलेल्या या मार्गावर रात्रीच्या प्रवासासाठी अधिक चांगल्या रेल्वे जोडणीची (connectivity) असलेली गरज आता औपचारिकरित्या मान्य करण्यात आली आहे.

सध्या धावणाऱ्या 'वंदे भारत चेअर-कार' गाड्या, ज्या प्रामुख्याने दिवसाच्या प्रवासासाठी तयार करण्यात आल्या आहेत, त्यांच्या विपरीत; 'वंदे भारत स्लीपर' (vande bharat) आवृत्तीची योजना विशेषतः लांब पल्ल्याच्या रात्रीच्या प्रवासासाठी आखण्यात आली आहे.

यामध्ये आराम, सुरक्षा आणि प्रवासादरम्यानचा अधिक सुखद अनुभव या बाबींना विशेष महत्त्व देण्यात आले आहे.

रात्रीचा प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी स्लीपर बर्थ (शयनयान सुविधा) उपलब्ध करून दिली जाण्याची अपेक्षा आहे.

तसेच सुधारित सुरक्षा आणि आरामदायी वैशिष्ट्ये असलेल्या आधुनिक डब्यांचा (coaches) यात समावेश होण्याची शक्यता आहे.

याव्यतिरिक्त, प्रवासाचा अनुभव अधिक सुखद आणि धक्क्यांविना (smoother) असावा यासाठी प्रगत सस्पेंशन प्रणालीचा वापर केला जाण्याची अपेक्षा आहे.

तसेच स्वयंचलित दरवाजे आणि प्रवासादरम्यानच्या सुधारित सुविधा प्रणालींचाही यात समावेश होण्याची शक्यता आहे.

या वैशिष्ट्यांच्या माध्यमातून, 'राजधानी' सारख्या प्रीमियम गाड्यांच्या तोडीचा प्रवासाचा अनुभव देण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे, मात्र तो अनुभव अधिक प्रगत तंत्रज्ञानाच्या साहाय्याने दिला जाईल.

प्रवासाच्या वेळेत होणारा बदल हे यातील सर्वात महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट्यांपैकी एक मानले जात आहे. सध्या, या मार्गावर धावणाऱ्या गाड्यांमध्ये 'उद्यान एक्सप्रेस' ही सर्वाधिक वापरली जाणारी गाडी मानली जाते.

मात्र बेंगळुरू आणि मुंबई दरम्यानचा प्रवास पूर्ण करण्यासाठी या गाडीला जवळपास 22 तासांचा कालावधी लागतो.

याउलट, 'वंदे भारत स्लीपर'मुळे प्रवासाचा हा कालावधी कमी होऊन तो साधारणपणे 17 ते 18 तासांपर्यंत खाली येण्याची अपेक्षा आहे.

परिणामी, प्रवासाचा बराचसा वेळ वाचणार असून, व्यावसायिक प्रवासी, विद्यार्थी, पर्यटक आणि इतर नियमित प्रवाशांसाठी प्रवासाचा एक अधिक कार्यक्षम पर्याय उपलब्ध होणार आहे.

रेल्वे प्रशासनाच्या या निर्णयाचे नियमित प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांकडून आधीच स्वागत करण्यात आले आहे.

एका आयटी (IT) कंपनीचे सह-संस्थापक कृष्ण नारायण सिंह यांनी असे मत व्यक्त केले आहे की, या दोन शहरांदरम्यान नियमित प्रवास करणाऱ्या व्यावसायिकांसाठी ही सेवा "अत्यंत सोयीस्कर" ठरेल.

त्यांनी असेही नमूद केले आहे की, मुंबई आणि बंगळुरू या दोन्ही शहरांतून रात्री उशिरा होणाऱ्या प्रस्थानांमुळे, रात्रीच्या प्रवासावर अवलंबून असलेल्या प्रवाशांसाठी ही सेवा अधिकच उपयुक्त ठरेल. या मार्गावर रात्रीच्या रेल्वे सेवांची आवश्यकताही सातत्याने भासत आली आहे.

या पार्श्वभूमीवर, 'वंदे भारत स्लीपर' सेवेची सुरुवात ही रेल्वे पायाभूत सुविधांचे आधुनिकीकरण करण्याच्या आणि महत्त्वाच्या मार्गांवरील प्रवाशांचा अनुभव सुधारण्याच्या सरकारच्या व्यापक प्रयत्नांचाच एक भाग मानली जात आहे.

या सेवेला आता मंजुरी मिळाली असली, तरी तिचे अंतिम वेळापत्रक, तिकीट दरांचे तपशील आणि अधिकृत उद्घाटनाची तारीख अद्याप जाहीर करण्यात आलेली नाही.

रेल्वे अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, हे तपशील येत्या काही आठवड्यांत जाहीर केले जाण्याची अपेक्षा आहे.

हेही वाचा