Brihanmumbai Municipal Corporation (BMC) ने येत्या पावसाळ्यापूर्वी पूरप्रवण मिठी नदीतील गाळ काढण्याच्या कामात सुमारे 40% कपात करण्याचा प्रस्ताव ठेवला आहे. कमी प्रमाणात गाळ काढला तरी शहरात मोठा पूर टाळता येऊ शकतो, असा आढावा घेतल्यानंतर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. 

गेल्या आठवड्याच्या शेवटी पालिकेने 1.65 लाख टन गाळ काढण्यासाठी नवा निविदा प्रस्ताव काढला. गेल्या वर्षी 2.67 लाख टन गाळ काढण्याचे काम देण्यात आले होते. त्यामुळे कामाचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात कमी करण्यात आले आहे. कराराची रक्कमही जवळपास निम्मी 48 कोटींवरून 29.5 कोटींवर आणण्यात आली आहे.

पालिकेच्या अधिकृत स्पष्टीकरणात कामाच्या फुगवलेल्या अंदाजांचा उल्लेख नाही. एका अधिकाऱ्याने सांगितले, “गेल्या वर्षी आर्थिक गुन्हे शाखेच्या (EOW) चौकशीमुळे ठेकेदारांनी काम अर्धवट सोडले होते. तरीही शहरात मोठा पूर आला नाही.” मात्र, गरज भासल्यास गाळ काढण्याचे प्रमाण पुन्हा तपासले जाईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.

अतिरिक्त आयुक्त अभिजीत बांगर यांनी सांगितले, “ही फक्त प्राथमिक मर्यादा आहे. गरज वाटल्यास गाळ काढण्याचे प्रमाण वाढवले जाईल.” मात्र, यंदा ठेकेदार निविदा भरतील का, याबाबत शंका व्यक्त केली जात आहे. कारण गेल्या वर्षी ठेकेदारांनी काम सोडल्यानंतर मुंबई, ठाणे किंवा नवी मुंबईतील कोणत्याही नव्या कंपनीने उर्वरित काम स्वीकारण्याची तयारी दाखवली नव्हती.

दुसऱ्या एका अधिकाऱ्याने मान्य केले की, गाळ काढण्याचे काम आता राजकीय वादाचा विषय बनले आहे. निवडून आलेले प्रतिनिधी सध्या कार्यरत असल्याने यंदा पावसाळ्यात कामावर अधिक दबाव राहण्याची शक्यता आहे.

दरवर्षी मिठी नदीतील गाळ काढण्याचे काम तीन टप्प्यांत केले जाते. मोठ्या आणि लहान नाल्यांचीही साफसफाई केली जाते. गेल्या वर्षी दोन वर्षांच्या करारासाठी निवडलेल्या तीन कंपन्यांपैकी दोन कंपन्यांनी भ्रष्टाचार प्रकरणात अडकल्याने आणि ठेकेदार तसेच अधिकाऱ्यांच्या अटकांमुळे काम पूर्ण केले नाही. पालिकेने करार रद्द करून तिन्ही कंपन्यांना काळ्या यादीत टाकले, त्यामुळे नदी स्वच्छता काम रखडले.

गाळ काढण्याच्या प्रमाणात कपात; निविदांबाबत चिंता

गेल्या वर्षाच्या अनुभवाच्या आधारे पालिकेने यंदा गाळ काढण्याचे प्रमाण आणि खर्च दोन्ही कमी केले आहेत. मात्र, ठेकेदारांनी पुन्हा निविदा न भरल्यास उर्वरित काम अडकण्याची भीती व्यक्त होत आहे.

विरोधी पक्षांनी यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. समाजवादी पक्षाचे आमदार रईस शेख म्हणाले, “जर कमी गाळ काढूनही मुंबईने पावसाळा निभावला असेल, तर आधीचे गाळाचे अंदाज फुगवले गेले होते का? असा प्रश्न निर्माण होतो. पालिकेने ठेकेदारांची वाट न पाहता आवश्यक मनुष्यबळ आणि यंत्रसामग्री भाड्याने घेऊन विभागीय पातळीवरच काम करावे.”

हेही वाचा

मंडळे येथील 27.2 हेक्टर मँग्रोव्ह जमीन कारशेडसाठी हस्तांतरित