वाढत्या उष्णतेला आळा घालण्यासाठी Brihanmumbai Municipal Corporation (BMC) मुंबईत ‘कूल रूफ’ संकल्पना राबवणार आहे. या संकल्पनेअंतर्गत निवडक इमारतींच्या छतांवर सोलर रिफ्लेक्टिव्ह (परावर्तित) पेंट लावण्यात येणार आहे. याच्या मदतीने उष्णता शोषण कमी केले जाईल. यामुळे घरातील तापमान सुमारे 5 टक्क्यांनी कमी होऊ शकते.
उन्हाळ्यात शहरात वाढणाऱ्या उष्णतेच्या ताणाच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. सुरुवातीला हा पायलट प्रकल्प G/साऊथ वॉर्डमध्ये, लोअर परेल आणि प्रभादेवी या भागांमध्ये राबवण्यात येणार आहे.
कूल रूफ पेंट म्हणजे काय?
कूल रूफ पेंट, ज्याला सोलर रिफ्लेक्टिव्ह पेंटही म्हणतात, हा सहसा पांढऱ्या रंगाचा असतो आणि त्यात टायटॅनियम डायऑक्साइडसारखे घटक असतात, जे सूर्यकिरण शोषण्याऐवजी परावर्तित करतात. त्यामुळे इमारतींमध्ये उष्णता कमी प्रवेश करते, आतील तापमान कमी राहते आणि एसीवरील अवलंबित्वही घटते.
या प्रकल्पात महानगरपालिकेच्या इमारतींवर, विशेषतः शाळा आणि कर्मचारी निवासस्थाने, तसेच उष्णतेचा जास्त परिणाम होणाऱ्या ठिकाणी लक्ष केंद्रित करण्यात येणार आहे. “ज्या इमारतींवर उष्णतेचा सर्वाधिक परिणाम होतो, त्यांची ओळख करून पायलट राबवण्याचा आमचा उद्देश आहे,” असे BMC अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे.
हा उपक्रम शहरी ‘हीट आयलंड इफेक्ट’ कमी करण्याच्या व्यापक योजनेचा भाग आहे. या प्रभावामुळे शहरातील दाट बांधकाम असलेल्या भागांत तापमान आसपासच्या भागांपेक्षा जास्त राहते. मुंबईसारख्या शहरात, जिथे आर्द्रता आणि गर्दीमुळे उष्णतेचा त्रास वाढतो, अशा उपाययोजना जीवनमान सुधारण्यासाठी महत्त्वाच्या ठरू शकतात.
BMC ने स्पष्ट केले आहे की हा प्रकल्प पहिल्या टप्प्यात असून त्याच्या यशावर आणि मिळालेल्या प्रतिसादावर पुढील विस्तार अवलंबून असेल. प्रकल्प यशस्वी ठरल्यास तो इतर वॉर्डमध्येही राबवला जाऊ शकतो.
अहमदाबादसारख्या शहरांमध्ये ‘कूल रूफ’ संकल्पना यशस्वीपणे राबवली गेली आहे. घरातील उष्णता कमी करण्यात आणि आरामदायी वातावरण निर्माण करण्यात ती प्रभावी ठरली आहे. मुंबईतही असेच सकारात्मक परिणाम मिळण्याची अपेक्षा व्यक्त करण्यात येत आहे.
हा प्रकल्प हवामान बदलाशी संबंधित शिफारशींशी सुसंगत आहे. कूल रूफसह उत्तम वेंटिलेशन, ग्रीन रूफिंग आणि परावर्तित बांधकाम साहित्य यांसारख्या उपाययोजनाही उष्णतेचा सामना करण्यासाठी महत्त्वाच्या ठरू शकतात.
हेही वाचा
Share
Tweet
