जागतिक पर्यावरण दिन 2026 अभियानाच्या पार्श्वभूमीवर Western Railway आणि Central Railway यांनी मुंबईसह विविध रेल्वे विभागांमध्ये पर्यावरण जनजागृती आणि प्लास्टिकविरोधी विशेष मोहीम सुरू केली आहे. या मोहिमेत रेल्वे कर्मचारी, प्रवासी, विक्रेते, स्वयंसेवी संस्था आणि शालेय विद्यार्थ्यांचा सहभाग दिसून आला.

पश्चिम रेल्वेकडून विशेष मोहीम

23 ते 26 मे दरम्यान मुंबई सेंट्रल विभागात विविध उपक्रम राबवण्यात आले. एकदाच वापरल्या जाणाऱ्या प्लास्टिकवर बंदीची अंमलबजावणी होत आहे का याची तपासणी करण्यासाठी विक्रेत्यांच्या स्टॉलवर विशेष पाहणी करण्यात आली. विक्रेत्यांना नव्या प्लास्टिकऐवजी पुनर्वापर करता येणाऱ्या वस्तूंचा वापर करण्याचे आवाहन करण्यात आले.

रेल्वे परिसरातील जवळपास 140 वॉटर रिफिल पॉइंट्सची तपासणी करण्यात आली. प्रवाशांना प्लास्टिक बाटल्या खरेदी करण्याऐवजी स्वतःच्या बाटल्या पुन्हा भरून वापरण्याचे आवाहन करण्यात आले. विविध स्थानकांवरील उद्घोषणा प्रणालीद्वारे प्लास्टिक प्रदूषणाबाबत जनजागृती करण्यात आली.

स्थानकांवर जनजागृती मोहीम, पथनाट्य आणि स्वच्छता अभियानही राबवण्यात आले. पर्यावरण संरक्षण आणि प्लास्टिकमुळे होणारे दुष्परिणाम याबाबत नागरिकांना जागरूक करण्यात आले.

मध्य रेल्वेचीही प्लास्टिकविरोधी मोहीम

मध्य रेल्वे (Central Railway) ने 15 मेपासून मुंबई, भुसावळ, नागपूर, पुणे आणि सोलापूर विभागांसह विविध कार्यशाळांमध्ये विशेष मोहीम सुरू केली आहे. या मोहिमेत कचरा वर्गीकरण, सिंगल-यूज प्लास्टिक कमी करणे आणि पर्यावरणपूरक सवयींवर भर देण्यात आला आहे.

मध्य रेल्वेचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी डॉ. स्वप्नील निला यांनी प्रवाशांना रेल्वे परिसर प्लास्टिकमुक्त ठेवण्यासाठी सहकार्य करण्याचे आवाहन केले आहे.

मुंबई विभागात स्टेशनवरील विक्रेत्यांकडे तपासणी मोहीम राबवून बायोडिग्रेडेबल वस्तू वापरण्याचा सल्ला देण्यात आला. तसेच प्रवाशांना पुन्हा वापरता येतील अशा पाण्याच्या बाटल्या वापरण्याचे आवाहन करण्यात आले.

प्लास्टिक क्रशिंग मशीनवर भर

या मोहिमेतील महत्त्वाचा भाग म्हणजे रेल्वे स्थानकांवर बसवण्यात आलेल्या प्लास्टिक बॉटल क्रशिंग मशीनचा वापर वाढवणे. नाशिक रोड स्थानकावर प्रवाशांना या मशीनचा वापर करण्याचे आवाहन करण्यात आले. तर सोलापूर कोचिंग डेपोमध्ये नवीन मशीनचे उद्घाटन करण्यात आले.

मायक्रोप्लास्टिक रोखण्यासाठी प्रशिक्षण

माटुंगा येथे मायक्रोप्लास्टिक प्रदूषण कमी करण्यासाठी विशेष सेमिनार घेण्यात आला. दूध आणि तेलाच्या पिशव्या कापताना छोट्या प्लास्टिकचे तुकडे पर्यावरणात जाऊ नयेत यासाठी कर्मचाऱ्यांना विशेष प्रशिक्षण देण्यात आले.