शहर आणि औद्योगिक विकास महामंडळाने (CIDCO) गेल्या दोन वर्षांत नवी मुंबईतील (navi mumbai) सुमारे 110 हेक्टर जमिनीवरील 5,804 अनधिकृत बांधकामे (illegal) आणि अतिक्रमणे (structures) निष्कासित केली आहेत.

आगामी पायाभूत सुविधा प्रकल्पांना (projects) गती देण्यासाठी हा मोठ्या प्रमाणावरील अतिक्रमणविरोधी अभियान राबवण्यात आला आहे.

CIDCO च्या अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, अतिक्रमणमुक्त करण्यात आलेली ही जमीन 'एरोसिटी', 'एज्युसिटी', 'मेडिसिटी', 'इंटरनॅशनल कॉर्पोरेट पार्क', 'लॉजिस्टिक्स पार्क', 'एंटरटेनमेंट अरेना', मेट्रो प्रकल्प आणि 'नवी मुंबई विमानतळ प्रभाव अधिसूचित क्षेत्र' (NAINA) विकास यांसारख्या अनेक महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पांसाठी वापरली जाईल.

CIDCO चे उपाध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक विजय सिंघल यांनी सांगितले की, सार्वजनिक जमिनीचे रक्षण करण्यासाठी आणि नवी मुंबईचा विकास एक सुनियोजित व जागतिक दर्जाचे शहर म्हणून होईल याची खात्री करण्यासाठी महामंडळ कटिबद्ध आहे.

तसेच त्यांनी स्पष्ट केले की, अनधिकृत बांधकामे निष्कासित करणे हे अनधिकृत ताबा रोखण्याचा आणि शहराचे भविष्य घडवणाऱ्या प्रकल्पांसाठी जमीन राखून ठेवण्याचा CIDCO चा दृढ निर्धार दर्शवते.

CIDCO च्या मते, महामंडळाच्या मालकीच्या जमिनीवरील अनधिकृत बांधकामे हा सुनियोजित नागरी विकासातील एक मोठा अडथळा बनला होता.

अंमलबजावणी अधिक प्रभावी करण्यासाठी, 'अतिक्रमण नियंत्रण विभागा'ची जबाबदारी आता 'मुख्य दक्षता अधिकाऱ्यां'च्या (Chief Vigilance Officer) अधिपत्याखाली सोपवण्यात आली आहे.

अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, अनधिकृत बांधकामांवरील ही कारवाई 'महाराष्ट्र प्रादेशिक आणि नगर रचना अधिनियमा' (MRTP Act) अंतर्गत, तसेच सर्वोच्च न्यायालय आणि उच्च न्यायालयाने दिलेल्या निर्देशानुसार करण्यात आली आहे.

निष्कासन मोहिमा राबवण्यापूर्वी, अतिक्रमण करणाऱ्यांना नोटिसा बजावण्यात आल्या होत्या; तसेच नागरिकांमध्ये जागृती निर्माण करण्यासाठी वर्तमानपत्रांमध्ये सार्वजनिक सूचनाही प्रकाशित करण्यात आल्या होत्या.

प्रकल्पांच्या अंमलबजावणीत विलंब होऊ नये या उद्देशाने, विशेषतः महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधा प्रकल्पांसाठी आरक्षित असलेल्या जमिनींवरील निष्कासन मोहिमा CIDCO ने अधिक तीव्र केल्या आहेत.

गेल्या दोन वर्षांत, निष्कासनाची शेकडो सत्रे राबवण्यात आली आणि जमिनीचा मोठा भूभाग अतिक्रमणमुक्त करण्यात आला.

पुन्हा अतिक्रमण होऊ नये यासाठी महामंडळाने प्रतिबंधात्मक उपाययोजनाही हाती घेतल्या आहेत.

बांधकामे पाडल्यानंतर, अतिक्रमणमुक्त झालेल्या भूखंडांचे संरक्षण करण्यासाठी त्यांच्याभोवती संरक्षक भिंती (कंपाउंडिंग) आणि कुंपणे उभारली जात आहेत. तसेच काही जमिनींचा उत्पादक वापर सुनिश्चित करण्यासाठी त्या लिलावासाठी तयार केल्या जात आहेत.

'खारघर-तुर्भे लिंक रोड' (KTLR) प्रकल्प क्षेत्रात, प्रकल्पाच्या मार्गात अडथळा ठरणाऱ्या झोपड्या रहिवाशांशी समन्वय साधून निष्कासित करण्यात आल्या.

तसेच, CIDCO च्या जमिनीवर बेकायदेशीरपणे राडारोडा टाकणे आणि मातीची चोरी करणे या कृत्यांमध्ये सहभागी असलेल्या डंपर, ट्रक, JCB आणि पोकलेन चालकांविरुद्ध CIDCO ने गुन्हेही दाखल केले आहेत.

'NAINA' (नैना) क्षेत्रामध्येही अशाच प्रकारच्या अतिक्रमणविरोधी मोहिमा राबवण्यात आल्या आहेत.

ज्यामध्ये विस्तारित नवी मुंबई क्षेत्रातील नियोजित नागरी विकासाला चालना देण्यासाठी नोटिसा बजावणे, अनधिकृत बांधकामे पाडण्याची कारवाई करणे आणि बेकायदेशीर फलक (होर्डिंग्ज) हटवणे यांसारख्या उपाययोजना करण्यात आल्या.

हेही वाचा

चित्रपट उद्योगासाठी महाराष्ट्र सरकार आणणार नवे प्रोत्साहन धोरण

दहीसर नदीचा कायापालट करण्याची योजना