मुंबईत यंदाच्या पावसाळ्यात H1N1 म्हणजेच स्वाइन फ्लू आणि मलेरियाच्या रुग्णसंख्येत मोठी वाढ झाली आहे. मात्र, डेंग्यू, चिकनगुनिया, लेप्टोस्पायरोसिस आणि कोविड-19च्या रुग्णांमध्ये घट झाली आहे. ही माहिती BMCच्या आकडेवारीतून समोर आली आहे.

जून ते ऑगस्ट 2026 या तीन महिन्यांत मुंबईत H1N1चे 441 रुग्ण आढळले. गेल्या वर्षी याच कालावधीत केवळ 62 रुग्ण होते. म्हणजेच यंदा H1N1च्या रुग्णांमध्ये तब्बल 612 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे.

मलेरियाच्या रुग्णांमध्येही वाढ झाली असून, गेल्या वर्षीच्या 3 हजार 733 रुग्णांच्या तुलनेत यंदा 4 हजार 485 रुग्ण आढळले. म्हणजेच सुमारे 20.1 टक्क्यांची वाढ झाली आहे.

H1N1साठी BMCची विशेष खबरदारी

संशयित H1N1 रुग्णांची BMCकडून तपासणी केली जात असून, गरजेनुसार Oseltamivir औषध दिलं जात आहे. रुग्णांच्या संपर्कातील व्यक्तींवर 10 दिवस देखरेख ठेवली जात आहे.

तसंच, बाधित भागांमध्ये घरोघरी जाऊन सर्वेक्षण केलं जात आहे. रुग्णालयांमध्ये आवश्यक बेड, व्हेंटिलेटर, औषधं आणि PPE किट्सचीही व्यवस्था करण्यात आली आहे.

या भागांमध्ये मलेरियाचा धोका अधिक

मुंबईतील काही भागांमध्ये मलेरियाचे प्रमाण तुलनेने जास्त आढळले आहे.

• E वॉर्ड: भायखळा, मदनपुरा, माझगाव

• K-West: अंधेरी पश्चिम, नेहरू नगर, आंबोली

• G-South: वरळी, BDD चाळ

• F-South: परळ, भोईवाडा, शिवडी

• H-West: हिल रोड, टर्नर रोड, पाली हिल, पेरी क्रॉस रोड

मलेरिया नियंत्रणासाठी BMCने 52 हजार 197 संभाव्य डास उत्पत्तीस्थळांची तपासणी केली. त्यापैकी 8 हजार 55 ठिकाणी Anopheles डासांची उत्पत्ती आढळली.

डेंग्यू, चिकनगुनिया आणि कोविडमध्ये घट

दरम्यान, इतर पावसाळी आजारांमध्ये मात्र घट झाली आहे.

डेंग्यू — 1,563 रुग्ण, 20.7% घट
चिकनगुनिया — 46 रुग्ण, 87.6% घट
लेप्टोस्पायरोसिस — 255 रुग्ण, 37.2% घट
गॅस्ट्रोएन्टेरायटिस — 1,954 रुग्ण, 11.1% घट
कोविड-19 — 151 रुग्ण, 77.4% घट

डेंग्यू नियंत्रणासाठी BMCने तब्बल 12 लाख 55 हजार 469 संभाव्य डास उत्पत्तीस्थळांची तपासणी केली. यामध्ये पाण्याची भांडी, टायर, कुंड्या, भंगार आणि साचलेलं पाणी असलेल्या ठिकाणांचा समावेश आहे.

यापैकी 27 हजार 352 ठिकाणी Aedes डासांची उत्पत्ती आढळली. तसेच छतांवर आणि इतर परिसरातून 1,807 जुने टायर आणि 59,841 भंगार वस्तू हटवण्यात आल्या.

महाराष्ट्रातही H1N1चा वाढता धोका

मुंबईसोबतच संपूर्ण महाराष्ट्रातही H1N1च्या रुग्णांमध्ये वाढ झाली आहे. 21 ऑगस्टपर्यंत राज्यात 1,109 H1N1 रुग्ण नोंदवण्यात आले आहेत. विशेष म्हणजे, संपूर्ण 2025मध्ये नोंदलेल्या 942 रुग्णांपेक्षाही हा आकडा अधिक आहे.

राज्यातील H1N1 रुग्णांपैकी सुमारे 65 टक्के रुग्ण मुंबई आणि पुण्यातील आहेत.

दरम्यान, ICMRनुसार सध्या आढळणारा H1N1 हा नवा व्हायरस स्ट्रेन नाही. हा विषाणू 2025पासूनच अस्तित्वात आहे. त्यामुळे नागरिकांनी काळजी घ्यावी, मात्र घाबरून जाण्याची गरज नसल्याचं प्रशासनाकडून सांगण्यात आलं आहे.

हेही वाचा

वाहन परवान्यासोबत नेत्रदानाची संमती अनिवार्य करा; नेत्रतज्ज्ञांची मागणी